สรุปสั้นๆ
- จดวันที่ดอกบานสะพรั่ง เป็นวันที่ 0 เพราะอายุผลและงานทุกอย่างหลังจากนี้นับจากวันนี้
- ช่วยผสมเกสรด้วยการ ปัดดอกช่วง 19.00-21.00 น. โดยเฉพาะพันธุ์ที่ติดผลน้อย เช่น ชะนี ซึ่งการผสมข้ามพันธุ์ช่วยให้ติดผลดีขึ้น
- ห้ามพ่นสารทุกชนิดช่วงดอกบาน ตามคำแนะนำภาคสนาม ให้เลื่อนการพ่นไปก่อนหรือหลังช่วงบาน
- ราว 10 วันหลังบาน ผลเริ่มติด ป้องกันเพลี้ยไฟ และค่อยๆ เพิ่มน้ำ ไม่ให้มากเกินไป
จดวันที่ 0 อย่างไรให้ใช้ได้จริง
วันที่ 0 คือวันที่ดอกบานสะพรั่งเกือบทั้งต้น เพราะดอกบนต้นเดียวกันไม่บานพร้อมกันทั้งหมด ทุเรียนบานตอนเย็นถึงค่ำ จึงควรเดินดูช่วงเย็นของวันที่คาดว่าบาน
- บันทึกวันที่ในสมุดสวนหรือโทรศัพท์ พร้อมถ่ายรูปต้นหรือแปลงนั้น
- ต้นหรือแปลงที่ออกดอกคนละรอบ ให้บันทึกแยกแต่ละรุ่น (ติดป้ายหรือใส่สีริบบิ้น) อย่ารวมเป็นวันเดียว
- นับสัปดาห์ต่อจากวันที่ 0 เพื่อรู้ช่วงตัดแต่งผล ปุ๋ยบำรุงผล และช่วงเริ่มตรวจความแก่ ดูตารางใน ภาพรวมปฏิทิน
ช่วยผสมเกสร
วิธีที่แนะนำสำหรับสวนที่ต้องการให้ติดผลดีคือ ช่วยผสมเกสรด้วยการปัดดอกในช่วงเวลา 19.00-21.00 น. ซึ่งเป็นช่วงที่ดอกบาน ปัญหาติดผลน้อยพบมากในพันธุ์ชะนี การผสมด้วยละอองเกสรจากทุเรียนต่างพันธุ์ช่วยให้ติดผลเพิ่ม ผลโตเร็ว รูปทรงดี พูเต็ม และเนื้อมากขึ้น
- เป็นงานที่ใช้แรงงานและเวลามาก เหมาะกับสวนที่มีต้นจำนวนจำกัดหรือสวนที่เน้นคุณภาพ
ช่วงดอกบาน ไม่ควรทำอะไร
- ไม่พ่นสารเคมีหรือชีวภัณฑ์ทุกชนิด ช่วงที่ดอกกำลังบาน ให้พ่นก่อนหรือหลังช่วงบานตามแผน
- ไม่ให้น้ำมากช่วงนี้ เพราะได้ลดน้ำมาก่อนบาน 4-7 วันแล้ว ค่อยๆ เพิ่มหลังบาน
- ไม่ตัดแต่งกิ่งหรือรบกวนทรงพุ่มแรงๆ เพื่อไม่ให้ดอกร่วง
10 วันแรกหลังดอกบาน
เมื่อกลีบร่วงและเริ่มเห็นผลเล็กเกาะที่ช่อ แสดงว่าผลเริ่มติด ช่วงนี้ผลอ่อนมาก ทำสิ่งต่อไปนี้
- ป้องกันเพลี้ยไฟ เพื่อไม่ให้ผลอ่อนเสียหายตั้งแต่ต้น เลือกสารตามฉลากและระยะหยุดพ่นของผู้รับซื้อ
- ค่อยๆ เพิ่มน้ำ ไม่ให้มากเกินไปในช่วงแรก
- ธาตุอาหาร: ฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมสูงทางดินและทางใบ ตามแนวทางที่คำนวณได้ในเครื่องมือผสมปุ๋ย
จากนั้นไปต่อที่ ผลอ่อนและตัดแต่งผล
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมต้องช่วยผสมเกสรทุเรียนช่วงค่ำ
เพราะดอกทุเรียนบานตอนเย็นถึงค่ำ ช่วงเวลา 19.00-21.00 น. จึงเป็นช่วงที่ดอกพร้อมรับและปล่อยละอองเกสร การช่วยผสมในช่วงนี้ทำให้ติดผลดีขึ้น โดยเฉพาะพันธุ์ที่ติดผลน้อยอย่างชะนี
ถ้าต้นออกดอกหลายรุ่นในสวนเดียว จดวันที่ 0 อย่างไร
จดแยกตามรุ่นของแต่ละต้นหรือแปลง ติดป้ายหรือริบบิ้นสีบนกิ่ง แล้วนับสัปดาห์ของแต่ละรุ่นแยกกัน เพราะผลแต่ละรุ่นแก่ไม่พร้อมกัน
ดอกบานแล้วฝนตก ดอกจะร่วงหมดไหม
ไม่แน่ บางพื้นที่ดอกร่วงมากหลังฝนระหว่างบาน บางพื้นที่ไม่กระทบ ขึ้นกับความแรงของฝน ช่วงที่ตก และพันธุ์ ติดตามพยากรณ์และถามเกษตรกรข้างเคียงก่อนวางแผนช่วยผสมเพิ่ม
ช่วงดอกบานพ่นสารกันเพลี้ยไฟได้ไหม
คำแนะนำภาคสนามระบุให้ไม่พ่นสารเคมีหรือชีวภัณฑ์ทุกชนิดช่วงดอกบาน ให้ป้องกันเพลี้ยไฟช่วงกระดุมมะเขือพวงถึงก่อนบาน และพ่นอีกครั้งราว 10 วันหลังบานเมื่อผลเริ่มติด
ศัพท์ที่ใช้ในหน้านี้
- ปัดดอก
- การช่วยผสมเกสรด้วยมือในช่วงที่ดอกบาน เพื่อให้ละอองเกสรถึงเกสรตัวเมียมากขึ้น
- ผสมข้ามพันธุ์
- การใช้ละอองเกสรจากทุเรียนต่างพันธุ์มาช่วยผสม มักทำเพื่อเพิ่มการติดผลในพันธุ์ที่ติดผลน้อย
อ่านต่อและเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
ประวัติการปรับปรุงเนื้อหา · อัปเดตล่าสุด 9 ตุลาคม 2569
- — เผยแพร่ฉบับแรก