สรุปสั้นๆ
- ราว 1 เดือนหลังตัดแต่งกิ่ง ต้นเริ่มแตกใบอ่อน และราว 30-45 วันหลังตัดแต่ง ใบเข้าสู่ระยะเพสลาด เป็นช่วงที่ตรวจความพร้อมก่อนราดสาร
- สัญญาณพร้อม: ใบลู่ ก้านใบแผ่ออก ไม่ตั้ง และตายอดบวมเต่ง ทั่วทรงพุ่ม ไม่มียอดอ่อนแทรก
- ช่วงแตกใบ เน้นไนโตรเจน พอเข้าเพสลาดถึงแก่ให้ ผ่อนไนโตรเจน และเสริมฟอสฟอรัสกับโพแทสเซียมทางใบ
- ยอดอ่อนเป็นจุดที่ แมลงกัดกินใบอ่อนและเพลี้ยจักจั่นมะม่วง ระบาด ต้องป้องกันตั้งแต่ใบแตกใหม่
ใบอ่อน ใบเพสลาด ใบแก่ ต่างกันอย่างไร
ยอดใหม่ของมะม่วงเปลี่ยนไปตามลำดับ เริ่มจากใบอ่อนที่สีอ่อนและห้อยลง ตามด้วยใบเพสลาดที่คลี่เต็มแล้วแต่ยังนิ่มและสีไม่เข้ม และสุดท้ายเป็นใบแก่ที่หนาแข็งและเขียวเข้ม ต้นที่มียอดหลายระยะปนกันจะตอบสนองการชักนำดอกไม่สม่ำเสมอ จึงต้องให้ทั้งทรงพุ่มอยู่ในระยะเดียวกันก่อน
- ใบอ่อน: สีอ่อน นิ่ม ห้อยลง ยังขยายขนาดอยู่
- ใบเพสลาด: คลี่เต็มแล้ว นิ่ม สีเขียวอ่อนถึงปานกลาง
- ใบแก่: หนา แข็ง เขียวเข้ม ใบลู่ ก้านใบแผ่ออกและไม่ตั้ง ตายอดบวมเต่ง
เช็กความพร้อมของใบก่อนราดสาร
ราว 30-45 วันหลังตัดแต่งกิ่ง ใบอ่อนจะอยู่ในระยะเพสลาด ให้ตรวจสภาพใบทั้งทรงพุ่ม โดยดูว่าใบลู่ ก้านใบแผ่ออก ไม่ตั้ง และตายอดบวมเต่ง ถ้าใบส่วนใหญ่ตรงสัญญาณนี้ จึงเป็นจังหวะเตรียมราดสารชักนำดอก
- เดินดูทั้งแปลง ไม่ดูเฉพาะต้นที่แตกใบเร็วที่สุด
- ถ้าต้นแตกใบไม่พร้อมกัน ให้แยกรุ่นแล้วราดเป็นรุ่นๆ
- จดวันที่ใบเข้าเพสลาดไว้ เพื่อเทียบกับปีถัดไป
ปุ๋ยช่วงใบอ่อนถึงเพสลาด
- ช่วงแตกใบ: เน้นไนโตรเจนทั้งทางดินและทางใบ เพื่อให้ใบแตกเป็นชุดเดียวกันและเจริญเต็มที่
- ช่วงเพสลาดเข้าสู่ใบแก่: ผ่อนไนโตรเจน เปลี่ยนมาเสริมฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมทางใบ เพื่อสะสมอาหารก่อนชักนำดอก
- กำจัดวัชพืช ใต้ทรงพุ่มให้สะอาด เพราะแย่งปุ๋ยและน้ำ
หน้านี้บอกเพียงทิศทางของธาตุอาหาร สูตรและปริมาณให้ปรับตามขนาดต้นและผลตรวจดินหรือใบ สวนที่ใช้ผลิตภัณฑ์เสริมทางใบให้ทำตามฉลากของผลิตภัณฑ์นั้น
ศัตรูที่มาพร้อมยอดอ่อน
- แมลงกัดกินใบอ่อน: เช่น แมลงค่อมทองและแมลงนูน กัดแทะใบที่เพิ่งแตก ควรสำรวจและป้องกันตั้งแต่ใบเริ่มแตก
- เพลี้ยจักจั่นมะม่วง: ดูดน้ำเลี้ยงยอดและช่อ ทำให้ยอดหงิกและมีน้ำหวานเหนียวตามใบ การตัดแต่งกิ่งให้โปร่งช่วยลดที่หลบซ่อน
- เพลี้ยไฟ: ยอดอ่อนหงิกและมีรอยลาย พบมากช่วงอากาศแห้ง
สำรวจยอดอ่อนอย่างน้อยสัปดาห์ละครั้งช่วงแตกยอด เลือกวิธีควบคุมตามระดับความเสียหายและใช้เฉพาะสารที่ขึ้นทะเบียนกับมะม่วง ตารางศัตรูทุกระยะอยู่ใน ภาพรวมปฏิทินมะม่วง และความเสี่ยงรายเดือนที่ ปฏิทินเฝ้าระวังศัตรูพืช
คำถามที่พบบ่อย
ใบมะม่วงพร้อมราดสารดูอย่างไร
ดูทั้งทรงพุ่มว่าใบลู่ ก้านใบแผ่ออกไม่ตั้ง ตายอดบวมเต่ง และไม่มียอดอ่อนแทรก ราว 30-45 วันหลังตัดแต่งกิ่งใบมักเข้าระยะเพสลาด แต่ให้ดูสัญญาณที่ต้นเป็นหลัก ไม่ใช่นับวันอย่างเดียว
ถ้าใบแตกไม่พร้อมกันทั้งแปลงควรทำอย่างไร
แยกเป็นรุ่นตามต้นที่ใบพร้อมพร้อมกัน แล้วราดสารเป็นรุ่นๆ อย่ารอให้ต้นที่แตกช้าที่สุดพร้อมแล้วราดทั้งแปลง เพราะต้นที่พร้อมก่อนอาจแตกยอดแทรกระหว่างรอ
ช่วงแตกใบควรให้ปุ๋ยธาตุอะไรเป็นหลัก
เน้นไนโตรเจนช่วงใบแตกใหม่เพื่อให้ใบเจริญเต็มที่ แล้วผ่อนไนโตรเจนเมื่อใบเข้าเพสลาดถึงแก่ และเสริมฟอสฟอรัสกับโพแทสเซียมทางใบ ถ้าให้ไนโตรเจนช้าเกินไปอาจกระตุ้นใบอ่อนแทรก
ใบอ่อนมะม่วงหงิกหรือมีรอยกัดเกิดจากอะไร
อาจเป็นเพลี้ยจักจั่นมะม่วง เพลี้ยไฟ หรือแมลงกัดกินใบอ่อน ให้สำรวจยอดทั้งแปลงและดูตัวแมลงหรือรอยกัดประกอบ แล้วเลือกวิธีควบคุมตามระดับความเสียหาย
ศัพท์ที่ใช้ในหน้านี้
- ใบเพสลาด
- ใบที่คลี่เต็มแล้วแต่ยังนิ่มและสีอ่อน ก่อนจะหนาและเขียวเข้มเป็นใบแก่
- ตายอดบวมเต่ง
- ปลายยอดที่ตาอวบนูนขึ้น เป็นสัญญาณว่าต้นพร้อมสร้างตาดอก
- ยอดอ่อนแทรก
- ยอดใบอ่อนที่แตกเพิ่มระหว่างที่ใบรุ่นหลักกำลังแก่ ทำให้ต้นมีใบหลายระยะปนกัน
อ่านต่อและเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
ประวัติการปรับปรุงเนื้อหา · อัปเดตล่าสุด 13 ตุลาคม 2569
- — เผยแพร่ฉบับแรก