รู้กำไรขาดทุนก่อนเลี้ยงแพะนม (ซาเนน / ลูกผสม)
ประเมินกำไร-ขาดทุนจากการเลี้ยงแพะนมก่อนตัดสินใจลงทุนจริง เลือกสายพันธุ์ กรอกจำนวนแม่แพะ รอบตกลูก น้ำนมต่อวัน อาหารข้นและราคา ราคานมแพะ/ลูกแพะ และต้นทุน 5 หมวด ระบบคำนวณนมที่ขายได้ รายได้ ต้นทุน ราคานมคุ้มทุน ปีคืนทุน และกำไร-ขาดทุนต่อแม่แพะต่อปีให้ทันที พร้อมกราฟสัดส่วนต้นทุน กราฟ "รายได้มาจากไหน" กราฟความไวต่อราคานม น้ำนมต่อวัน และราคาอาหารข้น (อ้างอิงผลศึกษากรมปศุสัตว์และฟาร์มจริง) และกราฟเปรียบเทียบซาเนน-ลูกผสมโดยตรง ใช้งานฟรี ไม่ต้องติดตั้งแอป
อ่านเพิ่มเติม
แม่แพะให้นมแค่ ~240-270 วันต่อรอบตกลูก ~400 วัน ช่วงแห้งนมยังกินอาหารและมีค่าเสื่อมเต็มวันแต่ไม่มีนมขาย ต้นทุนต่อกก.นมจึงขึ้นกับผลผลิตต่อวันและรอบตกลูกมาก ราคานมต่างกัน 2 เท่าตามช่องทางขาย (ส่ง ~50 บ./กก. เทียบขายตรง ≥100 บ./กก.) ส่วนต้นทุน/กก. ของแบบลูกผสมในเครื่องมือนี้ (~25 บ./กก.) ใกล้ผลศึกษากรมปศุสัตว์ (26.25 บ./กก.)
1. เลือกสายพันธุ์/แบบการเลี้ยง
เติมค่าเริ่มต้นทั้งหมดด้านล่างให้อัตโนมัติตามที่เลือก (แก้เองต่อได้ทุกช่อง)
ผลผลิต 2.0 กก./วันเฉลี่ยตลอดรอบ (ต่ำกว่า ~3 กก. ของซาเนนในอากาศเย็น เพราะเมืองร้อนผลผลิตลดลง) ราคาแม่พันธุ์ 4,500 และลูกแพะ 2,500 บาทอ้างอิงราคาตลาด (naewna) ส่วนรอบตกลูก 400 วัน อัตราตายลูก 15% ราคาอาหารข้น 16 บ./กก. ราคาลูกตัวผู้ ค่ายา ค่าเสื่อม เป็นการประมาณของทีมงาน
2. จำนวนแม่แพะ และรอบการให้นม
ประมาณของทีมงาน (ไม่พบข้อมูลตรวจสอบได้) เต้านมอักเสบ/ท้องไม่ติดมักถูกคัดทิ้ง
ผสมติด→คลอด→ผสมใหม่ ~400 วัน ยิ่งยาวยิ่งนม/ปีน้อย
ซาเนน ~270 วัน (10-11 เดือน) ที่เหลือพักแห้งนม
1-3 ตัวต่อแม่ (เฉลี่ย ~1.6-1.8)
ประมาณของทีมงาน
3. ผลผลิตนมและอาหาร
⚠️ ผลผลิตนม/วัน คือความเสี่ยงหลัก — แม่แพะกินอาหารเกือบเท่าเดิมไม่ว่าจะให้นมกี่กิโล ต้นทุนต่อกก.นมจึงพุ่งเมื่อผลผลิตตก (ผลศึกษากรมปศุสัตว์ ฟาร์ม 5-10 ตัว ต้นทุน 26.25 บ./กก.)
ซาเนนเฉลี่ย ~3 กก. ในอากาศเย็น เมืองร้อนต่ำกว่า (THI 89 ลด ~13%)
หักออกจากนมที่ขาย · ประมาณของทีมงาน
เต้านมอักเสบ ยาตกค้าง นมเสีย · ประมาณของทีมงาน
กรมปศุสัตว์อ้าง ~0.8 กก. · ฟาร์มเชียงใหม่ไม่ถึง 1 กก. (~10 บ./วัน)
ประมาณของทีมงาน
ประมาณของทีมงาน ตรวจราคาอาหารแพะนมในพื้นที่
ปลูกเอง ≈ 2-3 บ./วัน · ซื้อหญ้าแห้ง/ฟางแพงกว่า
4. ราคาขายนมและลูกแพะ
ส่ง/รวบรวม ~50 · ขายตรงหน้าฟาร์ม/แปรรูป ≥100
ที่เหลือ = ลูกเพศผู้ขายเนื้อ
ลูกแพะ 2-3 เดือน 2,500-3,000 (ตรัง)
ประมาณของทีมงาน
5. ต้นทุนอื่นต่อแม่แพะ/ปี และเงินลงทุน
ค่าอาหารคำนวณให้อัตโนมัติจากขั้นที่ 3 — กรอกเป็นบาทต่อแม่แพะต่อปี (ระบบคูณจำนวนแม่แพะให้)
ถ่ายพยาธิ ตัดกีบ รักษาเต้านมอักเสบ · ประมาณของทีมงาน
ตั้งต้น 0 (แรงงานตัวเอง) ถ้าจ้างคนดู ~40 ตัว ราว 3,650 บ./ตัว/ปี
แม่พันธุ์ 4,000-5,000 · ใช้คำนวณปีคืนทุนอย่างเดียว
แม่แพะกินอาหารแต่ยังไม่มีรายได้ · ใช้คำนวณปีคืนทุนอย่างเดียว
สัดส่วนต้นทุน 5 หมวด (ต่อแม่แพะ/ปี)
รายได้มาจากไหน (ต่อแม่แพะ/ปี)
กำไร-ขาดทุน ถ้าราคานมต่างไป (ต่อแม่แพะ/ปี)
อ้างอิง: ~50 บ./กก. = ราคาส่ง/รวบรวม · 100 = ขายตรงหน้าฟาร์ม (ไม่ต่ำกว่า 100) · 20-30 = สมมติราคาส่งตกต่ำ
กำไร-ขาดทุน ถ้าน้ำนม/วันต่างไป (ต่อแม่แพะ/ปี)
อ้างอิง: ~3 กก./วัน = ซาเนนอากาศเย็น (ข้อมูลทั่วไป) · 2.0 = ค่าเริ่มต้นซาเนนของเครื่องมือนี้ · 1.2 = ลูกผสม · 0.5-1.0 = แม่แพะที่มีปัญหา (ร้อน/เต้านมอักเสบ/อาหารไม่พอ)
กำไร-ขาดทุน ถ้าราคาอาหารข้นต่างไป (ต่อแม่แพะ/ปี)
เปรียบเทียบซาเนน vs ลูกผสม (กำไร/แม่แพะ/ปี ที่ค่าเริ่มต้นของแต่ละแบบ)
ตัวอย่างคำนวณ
ตัวเลขด้านล่างเป็นตัวอย่างคำนวณจากค่าเริ่มต้นของกล่องคำนวณด้านบน (ซาเนน / สายเลือดสูง 40 ตัว น้ำนมเฉลี่ย 2.0 กก./วัน ให้นม 270 วัน รอบตกลูก 400 วัน ขายนม 50 บาท/กก. ลูกเมีย 2,500 บาท ลูกผู้ 1,000 บาท — ราคาแม่พันธุ์/ลูกแพะอ้างอิงรายงานฟาร์มจริงที่ตรัง ส่วนรอบตกลูก อัตราตาย ค่ายา ค่าเสื่อม เป็นการประมาณของทีมงาน)
นมที่ขายได้ 15,087 กก./ปี รายได้รวม 848,161 บาท/ปี หักต้นทุนรวม 301,862 บาท/ปี (ค่าอาหารข้น+หญ้า ≈ 76% ของต้นทุน ต้นทุน ≈ 20.0 บาท/กก.นม)
เหลือกำไร 546,298 บาท/ปี (≈ 13,657 บาท/แม่แพะ ก่อนคิดค่าแรง) ราคานมคุ้มทุนประมาณ 13.8 บาท/กก.
(ลองปรับตัวเลขตามฟาร์มของคุณเองในเครื่องมือคำนวณด้านบนของหน้านี้ หรือสลับไปดูแพะลูกผสมเทียบกัน)
เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
เลี้ยงแพะนม ซาเนน กับ ลูกผสม แบบไหนคุ้มกว่ากัน?
ที่ค่าเริ่มต้นของเครื่องมือนี้ ซาเนน/สายเลือดสูงให้กำไรต่อแม่แพะต่อปีสูงกว่าลูกผสมชัดเจน (~13,700 เทียบ ~5,300 บาท/ตัว/ปี ก่อนคิดค่าแรง) เพราะให้นมมากกว่า ~2 กก./วัน เทียบ ~1.2 กก./วัน แต่ซาเนนต้องใช้อาหารข้นมากกว่า ทนร้อนน้อยกว่า และแม่พันธุ์แพงกว่า ลูกผสมลงทุนน้อยกว่าและทนกว่า เหมาะกับฟาร์มเล็กที่ขายลูก/นมขายตรง ลองปรับผลผลิตนม/วันและดูกราฟเปรียบเทียบสองแบบ
แม่แพะนมให้นมวันละกี่กิโลกรัม?
ซาเนนเฉลี่ยประมาณ 3 กก./วันในข้อมูลทั่วไป (700-900 ลิตร/280-300 วันในงานวิจัยต่างประเทศอากาศเย็น) แต่ในไทยที่ร้อนต่ำกว่านั้น ผลวิจัยของจุฬาฯ พบผลผลิตลด ~3% ที่ THI 81 และ ~13% ที่ THI 89 ค่าเริ่มต้นของเครื่องมือนี้จึงตั้งซาเนนที่ 2.0 กก./วันเฉลี่ยตลอดรอบ และลูกผสม 1.2 กก./วัน ควรใช้ตัวเลขจากฟาร์มตัวเองถ้ามี
ทำไมต้องคิด "ช่วงแห้งนม" และรอบตกลูก?
เพราะแม่แพะให้นมแค่ ~240-270 วันต่อรอบ แล้วต้องพักแห้งนมก่อนคลอดครั้งถัดไป ส่วนที่เหลือของรอบตกลูก (~400 วัน) แม่แพะยังกินอาหารและมีค่าเสื่อมเต็มวันแต่ไม่มีนมขาย เครื่องมือนี้คูณผลผลิตด้วย 365 ÷ รอบตกลูก ยิ่งรอบตกลูกยาว (ผสมติดช้า) นม/ปียิ่งน้อยลงขณะที่ค่าเลี้ยงเกือบเท่าเดิม
ราคานมแพะควรใส่เท่าไหร่?
ขึ้นกับช่องทางขาย: ส่งโรงงาน/รวบรวมราว 50 บาท/กก. (ค่าเริ่มต้น) ส่วนขายตรงหน้าฟาร์มหรือแปรรูป (โยเกิร์ต สบู่ พุดดิ้ง) ได้ราว 100 บาท/กก. ขึ้นไป ต่างกัน 2 เท่า จึงเป็นกราฟความไวหลักของหน้านี้ ตลาดนมแพะในไทยมีขนาดจำกัด ก่อนเลี้ยงจำนวนมากควรมีผู้รับซื้อจริง เพราะนมเก็บนานไม่ได้
ลูกแพะดื่มนมแม่แล้วเราขายนมได้น้อยลงแค่ไหน?
เครื่องมือนี้หักนมที่ลูกแพะกิน (ค่าเริ่มต้น 40 กก./ตัวที่เกิด ประมาณของทีมงาน ไม่พบข้อมูลตรวจสอบได้) ออกจากนมที่ขายได้ และหักนมเสียหาย/ขายไม่ได้อีก 8% (เต้านมอักเสบ ยาตกค้างต้องทิ้งนม นมเสีย) ปรับได้ในขั้นที่ 3 ลูกแพะที่ขายได้ (เมีย ~2,500 บาท ผู้ ~1,000 บาท ที่ค่าเริ่มต้นซาเนน) เป็นรายได้อีกก้อนสำคัญ
ตัวเลขเริ่มต้นในเครื่องมือนี้แม่นยำแค่ไหน?
ต้นทุน/กก. นมของแบบลูกผสม (~25 บ./กก.) ใกล้ผลศึกษากรมปศุสัตว์ (26.25 บ./กก. ฟาร์มรีดนม 5-10 ตัว) ราคาแม่พันธุ์ 4,000-5,000 และลูกแพะ 2,500-3,000 บาทมาจากรายงานฟาร์มจริงที่ตรัง ส่วนรอบตกลูก อัตราตายลูก อัตราแม่แพะตาย/คัดทิ้ง ราคาอาหารข้น ราคาลูกตัวผู้ ค่ายา ค่าเสื่อม เป็นการประมาณของทีมงานเพราะไม่พบข้อมูลตรวจสอบได้ ตัวเลขนี้ไม่รวมค่าแรงงาน (ค่าเริ่มต้น 0 ถ้าจ้างคนดูแล ~40 ตัว ราว 3,650 บาท/ตัว/ปี) ไม่รวมโรคระบาด/เต้านมอักเสบรุนแรง และรอบแรกก่อนแม่แพะให้นม ควรตรวจราคารับซื้อจริงและปรึกษาปศุสัตว์จังหวัดก่อนลงทุน