คำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล (SME) 2569

ต้องเข้าเงื่อนไขทั้ง 2 ข้อพร้อมกันในรอบระยะเวลาบัญชีนั้น: (1) มีทุนจดทะเบียนที่ชำระแล้วในวันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี ไม่เกิน 5,000,000 บาท และ (2) มีรายได้จากการขายสินค้าและการให้บริการในรอบระยะเวลาบัญชีนั้น ไม่เกิน 30,000,000 บาท ถ้าเข้าเงื่อนไขข้อใดข้อหนึ่งไม่ครบ (เช่น ทุนจดทะเบียนน้อยแต่รายได้เกิน 30 ล้านบาท) จะไม่เข้าเกณฑ์ SME ทันที ต้องเสียภาษีอัตราทั่วไป 20% เต็มจำนวนแทน

เพราะการเสียสิทธิ SME เป็นแบบ "ทั้งหมดหรือไม่เลย" (all-or-nothing) เหมือนกับเกณฑ์ยกเว้นภาษีอื่นๆ ในหมวดนี้ ถ้ารายได้หรือทุนจดทะเบียนข้ามเกณฑ์แม้เพียงเล็กน้อย จะไม่ได้รับอัตราภาษีขั้นบันได (ยกเว้น 300,000 บาทแรก + 15% ของส่วนถัดมา) อีกต่อไป แต่ต้องเสียภาษี 20% เต็มจำนวนของกำไรสุทธิทั้งก้อนทันที ทำให้เกิด "หน้าผาภาษี" ที่ภาระภาษีเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทันทีที่ข้ามเกณฑ์ ธุรกิจที่รายได้ใกล้ 30 ล้านบาทจึงควรวางแผนล่วงหน้า

กำไรสุทธิทางภาษีคือกำไรทางบัญชีที่ปรับปรุงตามเงื่อนไขของประมวลรัษฎากรแล้ว เช่น รายจ่ายต้องห้าม (ค่าปรับ เบี้ยปรับ ค่ารับรองเกินเกณฑ์ เงินบริจาคเกินเกณฑ์ ฯลฯ) ที่หักเป็นรายจ่ายทางบัญชีได้ แต่นำมาหักภาษีไม่ได้ ทำให้กำไรสุทธิทางภาษีมักสูงกว่ากำไรทางบัญชีปกติ เครื่องมือนี้ให้กรอกกำไรสุทธิทางภาษีโดยตรง (หลังปรับปรุงรายการแล้ว) ไม่ได้คำนวณการปรับปรุงให้ เนื่องจากซับซ้อนเกินสโคปของเครื่องมือประมาณการเบื้องต้น ควรปรึกษาผู้ทำบัญชี/ผู้สอบบัญชีสำหรับตัวเลขที่แม่นยำ

ต้องยื่น แม้จะขาดทุนสุทธิหรือไม่มีรายได้เลยก็ตาม นิติบุคคลมีหน้าที่ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคล (ภ.ง.ด.50 ตอนสิ้นรอบระยะเวลาบัญชี และ ภ.ง.ด.51 ตอนครึ่งรอบระยะเวลาบัญชี) ตามกำหนดเวลาเสมอ เพียงแต่ไม่ต้องชำระภาษีเงินได้เพิ่มเติมเพราะไม่มีกำไรสุทธิให้เสียภาษี การไม่ยื่นแบบตามกำหนดมีค่าปรับแยกต่างหากจากภาษีที่ต้องเสีย

กฎหมายกำหนดให้นิติบุคคลประมาณการกำไรสุทธิทั้งปีล่วงหน้าตั้งแต่กลางรอบบัญชี แล้วเสียภาษีจากกึ่งหนึ่งของประมาณการนั้นก่อน (ยื่นภายใน 2 เดือนนับแต่วันสุดท้ายของ 6 เดือนแรกของรอบบัญชี) เพื่อให้รัฐมีรายได้ภาษีเข้ามาสม่ำเสมอตลอดปี ไม่ต้องรอถึงสิ้นปีทีเดียว ⚠️ ข้อควรระวัง: ถ้าประมาณการกำไรสุทธิขาดไปเกินร้อยละ 25 ของกำไรสุทธิที่เกิดขึ้นจริง (โดยไม่มีเหตุอันสมควร) จะต้องเสียเงินเพิ่มร้อยละ 20 ของภาษีที่ชำระขาดไปด้วย จึงควรประมาณการอย่างรอบคอบ ไม่ประเมินกำไรต่ำเกินจริงเพื่อเลี่ยงภาษี

เพราะเป็นเกณฑ์แบบหน้าผา (all-or-nothing) การมีทุนจดทะเบียนหรือรายได้เกินเกณฑ์แม้เพียงเล็กน้อยทำให้เสียสิทธิ SME ทั้งหมดทันที ไม่ใช่แค่เสียสิทธิเฉพาะส่วนที่เกิน ธุรกิจขนาดเล็กที่ตัวเลขใกล้เคียงเกณฑ์ (ทุน 5 ล้านบาท หรือรายได้ 30 ล้านบาท) จึงควรวางแผนโครงสร้างทุน/รายได้ล่วงหน้าอย่างรอบคอบ ปรึกษาผู้ทำบัญชีก่อนตัดสินใจเพิ่มทุนหรือขยายกิจการในปีที่ตัวเลขใกล้เคียงเกณฑ์