สรุปสั้นๆ
- ภาคเหนือคือ เชียงใหม่ ลำพูน เชียงราย พะเยา เป็นแหล่งปลูกใหญ่ ลำไยในฤดูมักออกดอกราว มกราคมถึงมีนาคม และเก็บราว มิถุนายนถึงกันยายน
- อากาศเย็นปลายปีช่วยสร้างตาดอกให้ลำไยในฤดู ปีที่หนาวช้าหรือหนาวน้อยออกดอกน้อยและเลื่อน
- ชาวสวนจำนวนมากทำ ลำไยนอกฤดู ควบคู่ ดูเดือนราดสารได้ในหน้าตารางราดสาร
- ยอดอ่อนช่วงอากาศแห้งเป็นช่วงที่ เพลี้ยไก่แจ้และไรลำไย ระบาดแรง
ภาพรวมภาคเหนือ
ลำไยปลูกมากที่เชียงใหม่ ลำพูน เชียงราย และพะเยา ภาคนี้มีฤดูหนาวที่เย็นพอสำหรับสร้างตาดอก จึงเป็นภาคที่ลำไยในฤดูออกดอกเองได้ดี ตารางด้านล่างคือเดือนที่แต่ละระยะของลำไยในฤดูมักตรงกับภาคเหนือ ส่วนลำไยนอกฤดูเลื่อนตามเดือนที่ชาวสวนเลือกราด
| ระยะ | เดือนที่มักอยู่ในช่วงนี้ |
|---|---|
| หลังเก็บเกี่ยวและตัดแต่งกิ่ง | กรกฎาคม ถึง กันยายน |
| ใบอ่อนและความพร้อมของต้น | กันยายน ถึง พฤศจิกายน |
| ชักนำออกดอก | พฤศจิกายน ถึง มกราคม |
| แทงช่อและดอกบาน | มกราคม ถึง มีนาคม |
| ติดผลเล็กและตัดแต่งช่อผล | มีนาคม ถึง พฤษภาคม |
| ผลโตถึงเก็บเกี่ยว | เมษายน ถึง สิงหาคม |
| ช่วงเก็บเกี่ยวโดยรวม | มิถุนายน ถึง กันยายน |
| ช่วงเก็บเกี่ยวที่มักมากสุด | กรกฎาคม ถึง สิงหาคม |
ช่วงเดือนเป็นช่วงกว้างที่เหลื่อมกันได้ ขึ้นกับพันธุ์ เส้นทางในฤดูหรือนอกฤดู และอากาศของแต่ละปี ใช้เป็นกรอบวางแผน ไม่ใช่ปฏิทินที่ตรงกับทุกสวน
อากาศเย็นกับการออกดอก
ลำไยต้องการอากาศเย็นราว 10-20 องศาเซลเซียสนาน 1-2 เดือนเพื่อสร้างตาดอก ภาคเหนือได้อากาศเย็นนี้ในช่วงปลายปี ทำให้ใบแก่ที่พร้อมออกดอกเองได้ตั้งแต่ราวธันวาคม ถ้าปีไหนหนาวมาช้าหรือเย็นไม่พอ ต้นจะออกดอกน้อยหรือเลื่อน
- ดูให้ใบแก่ทันก่อนอากาศเย็นมาถึง ไม่ให้ยอดอ่อนแทรกช่วงปลายฝน
- ลดหรืองดน้ำให้ต้นพักตัวช่วงใบแก่ แล้วให้น้ำเล็กน้อยเมื่อเห็นช่อแทง
- ถ้าเลือกทำนอกฤดู เลือกเดือนที่ฝนไม่ชุกจะตอบสนองดีกว่า ดูหน้าตารางราดสาร
พันธุ์และจังหวะเก็บเกี่ยวของลำไยในฤดู
| พันธุ์ | ออกดอกราว | เก็บเกี่ยวราว | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| อีดอ (พันธุ์เบา) | ธันวาคม | มิถุนายนถึงกรกฎาคม | ออกก่อนเก็บก่อน นิยมปลูกมากเพราะเข้าตลาดก่อนผลผลิตกระจุกตัว |
| สีชมพู (พันธุ์กลาง) | ปลายธันวาคมถึงต้นมกราคม | กลางกรกฎาคมถึงต้นสิงหาคม | เนื้อกรอบหวาน เหมาะกินสด |
| แห้ว (พันธุ์หนัก) | ปลายมกราคม | ราวสิงหาคม | กิ่งเปราะหักง่าย เปลือกหนา |
| เบี้ยวเขียว (พันธุ์หนัก) | ปลายมกราคม | สิงหาคมถึงกันยายน | ออกช้าสุดในกลุ่มนี้ |
ตารางนี้เป็นปฏิทินของลำไยในฤดูที่ปลูกทางภาคเหนือ ภาคอื่นและปีอากาศแปรปรวนเลื่อนได้ และเป็นข้อมูลจากแหล่งเดียว จึงใช้เป็นกรอบกว้าง
พันธุ์อีดอเป็นพันธุ์เบาและเป็นที่นิยมมากที่สุดในภาคนี้เพราะเข้าตลาดก่อนผลผลิตกระจุกตัวช่วงกรกฎาคมถึงสิงหาคม พันธุ์หนักอย่างแห้วและเบี้ยวเขียวเก็บทีหลังและแข่งกับผลผลิตที่ออกพร้อมกัน
โรคและแมลงที่ภาคเหนือต้องระวัง
- เพลี้ยไก่แจ้: ยอดอ่อนช่วงอากาศแห้ง ระบาดแรงที่สุดในกลุ่มศัตรูของยอดอ่อน
- ไรลำไย: ยอดและช่อแตกเป็นพุ่มไม้กวาด ตัดส่วนที่เป็นออกจากสวน
- เพลี้ยแป้ง เพลี้ยหอย: เกาะช่อและผล ผลผลิตส่งออกต้องไม่มีศัตรูติดไป
- หนอนเจาะผล: เริ่มเข้าทำลายเมื่อผลติดราวหนึ่งเดือน
ปฏิทินเฝ้าระวังรายเดือนของภาคเหนืออยู่ที่ ปฏิทินเฝ้าระวังศัตรูพืช ภาคเหนือ และตารางศัตรูตามระยะอยู่ใน ภาพรวมปฏิทินลำไย
สิ่งที่เว็บนี้ยังไม่มี
- เดือนดอกบานรายอำเภอหรือรายสวน ซึ่งขึ้นกับความสูงของพื้นที่ พันธุ์ และอากาศปีนั้น
- วันเก็บเกี่ยวที่แน่นอนของแต่ละพันธุ์ในแต่ละปี ให้ถามเพื่อนบ้านและผู้รับซื้อ
- จังหวัดอื่นในภาคที่ปลูกน้อย ไม่มีข้อมูลพอให้เขียน
คำถามที่พบบ่อย
ลำไยภาคเหนือออกดอกเดือนไหน
ลำไยในฤดูออกดอกราวธันวาคมถึงต้นกุมภาพันธ์ตามพันธุ์ โดยอีดอออกก่อน แห้วและเบี้ยวเขียวออกปลายมกราคม ส่วนลำไยนอกฤดูออกดอกตามเดือนที่ราดสาร
ลำไยเชียงใหม่ ลำพูนเก็บเกี่ยวเดือนไหน
ลำไยในฤดูเก็บราวมิถุนายนถึงกันยายน มากสุดราวกรกฎาคมถึงสิงหาคม พันธุ์อีดอเก็บก่อน พันธุ์แห้วและเบี้ยวเขียวเก็บหลัง ลำไยนอกฤดูเก็บตามเดือนที่วางแผนไว้
ทำไมภาคเหนือได้เปรียบเรื่องลำไยในฤดู
เพราะฤดูหนาวเย็นพอสำหรับสร้างตาดอกตามธรรมชาติ ต้นที่ใบแก่ทันจึงออกดอกเองได้โดยไม่ต้องใช้สาร ลดต้นทุนในส่วนนี้
ภาคเหนือทำลำไยนอกฤดูได้หรือไม่
ได้ และทำกันมาก ตารางราดสารเดือนไหนเก็บเดือนไหนมาจากการศึกษาในภาคเหนือ ควรเลือกเดือนราดที่ฝนไม่ชุกเพราะผลออกดอกดีกว่า
ศัพท์ที่ใช้ในหน้านี้
- พันธุ์เบา
- พันธุ์ที่ออกดอกและเก็บเกี่ยวก่อนพันธุ์อื่น เช่น อีดอ
- พันธุ์หนัก
- พันธุ์ที่ออกดอกช้าและเก็บเกี่ยวหลังพันธุ์เบา เช่น แห้ว เบี้ยวเขียว
อ่านต่อและเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
ประวัติการปรับปรุงเนื้อหา · อัปเดตล่าสุด 11 ตุลาคม 2569
- — เผยแพร่ฉบับแรก (ช่วงเดือนเป็นช่วงกว้างจากการสังเคราะห์ข้อมูล)