สรุปสั้นๆ
- ฤดูปลูกอ้อยแบ่งเป็น ต้นฝนที่มีน้ำให้ (ก.พ.-เม.ย.) ต้นฝนอาศัยฝน (เม.ย.-มิ.ย.) และ ปลายฝนข้ามแล้ง (ต.ค.-ธ.ค.) ปลูกกรกฎาคมถึงกันยายนไม่มีคำแนะนำมาตรฐานในแหล่งที่เราใช้
- อ้อยน้ำราด ให้น้ำตามร่องหลังวางท่อนแล้วกลบ ให้งอกและโตสั้นๆ ก่อนฝนมา เป็นวิธีของแปลงที่มีน้ำ ส่วนแปลงอาศัยฝนมีผลผลิตแปรปรวนตามฝนมากที่สุด
- อ้อยข้ามแล้ง ปลูกปลายฝนแล้วพึ่งความชื้นดิน เหมาะกับดินทรายหรือร่วนปนทรายที่ฝนต่อปีสูงและกระจายสม่ำเสมอ ต้นฤดูฝนถัดไปต้องมีฝนพอ ไม่งั้นเสียหายได้
- เลือกเดือนปลูกให้ เดือนที่ตัด ตรงหรือใกล้ฤดูหีบที่โรงงานเริ่มราวต้นธันวาคม ตารางด้านล่างเทียบให้ทุกเดือน
ฤดูปลูกถูกกำหนดด้วยน้ำและช่วงตัด
อ้อยปลูกได้ไม่กี่ช่วงในรอบปีเพราะต้องการความชื้นดินตอนงอกและต้องรอดฤดูแล้งไปจนฝนมา ในทางปฏิบัติเกษตรกรเลือกช่วงปลูกด้วยสองอย่าง คือแปลงมีน้ำให้หรือไม่ และต้องการให้เดือนตัดตรงช่วงโรงงานเปิดหีบหรือไม่ แปลงที่มีน้ำเลือกต้นฝนได้ ส่วนแปลงอาศัยฝนเลือกระหว่างปลูกต้นฝนกับข้ามแล้ง
ทั้งสามแบบให้ผลต่างกันที่ความแปรปรวนและอายุตัด แปลงต้นฝนที่มีน้ำจัดการดีได้ผลผลิตสูงกว่าแปลงอาศัยฝนอย่างชัดเจน ส่วนอ้อยข้ามแล้งอายุตัดยาวกว่าจึงมักหวานและหนักกว่าอ้อยต้นฝนอาศัยฝน แลกกับความเสี่ยงถ้าฝนต้นฤดูไม่มา
ตารางเดือนปลูก เทียบเดือนตัดและช่วงน้ำสำคัญ
ตารางนี้คำนวณจากกติกาชุดเดียวกับเครื่องมือ ลิงก์อ่านรายละเอียดของแต่ละเดือนอยู่ใต้ตาราง เดือนตุลาคมถึงธันวาคมใช้กลุ่มข้ามแล้งที่ตัดช้ากว่า
| ปลูกเดือน | ช่วงของฤดู | กลุ่มที่ใช้คำนวณ | ตัดราว | ช่วงน้ำสำคัญ (เริ่มถึงเริ่มระยะใช้น้ำมาก) | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|---|
| มกราคม | ช่วงต่อระหว่างข้ามแล้งกับต้นฝน | ต้นฝน (10-12 เดือน) | พฤศจิกายน ถึง มกราคม | กุมภาพันธ์ ถึง กรกฎาคม | ต้องมีน้ำให้ช่วงงอก ไม่มีคำแนะนำเฉพาะเดือนนี้ |
| กุมภาพันธ์ | ต้นฝน (ช่วงปลูกอ้อยน้ำราดในเขตที่มีน้ำ) | ต้นฝน (10-12 เดือน) | ธันวาคม ถึง กุมภาพันธ์ | มีนาคม ถึง สิงหาคม | ช่วงที่ปลูกอ้อยน้ำราดในเขตที่มีน้ำ ให้งอกก่อนฝน |
| มีนาคม | ต้นฝน (ช่วงปลูกอ้อยน้ำราดในเขตที่มีน้ำ) | ต้นฝน (10-12 เดือน) | มกราคม ถึง มีนาคม | เมษายน ถึง กันยายน | ช่วงที่ปลูกอ้อยน้ำราดในเขตที่มีน้ำ ให้งอกก่อนฝน |
| เมษายน | ต้นฝน (ทั้งแปลงที่มีน้ำและแปลงอาศัยฝน) | ต้นฝน (10-12 เดือน) | กุมภาพันธ์ ถึง เมษายน | พฤษภาคม ถึง ตุลาคม | ทั้งอ้อยน้ำราดและอ้อยอาศัยฝนปลูกเดือนนี้ |
| พฤษภาคม | ต้นฝน (อาศัยน้ำฝน) | ต้นฝน (10-12 เดือน) | มีนาคม ถึง พฤษภาคม | มิถุนายน ถึง พฤศจิกายน | ช่วงปลูกอาศัยน้ำฝนที่ปลูกกันมากที่สุดของประเทศ |
| มิถุนายน | ต้นฝน (อาศัยน้ำฝน) | ต้นฝน (10-12 เดือน) | เมษายน ถึง มิถุนายน | กรกฎาคม ถึง ธันวาคม | ช่วงปลูกอาศัยน้ำฝนที่ปลูกกันมากที่สุดของประเทศ |
| กรกฎาคม | กลางฤดูฝน | ต้นฝน (10-12 เดือน) | พฤษภาคม ถึง กรกฎาคม | สิงหาคม ถึง มกราคม | ไม่มีคำแนะนำมาตรฐานของช่วงนี้ ฝนชุกเตรียมดินยาก |
| สิงหาคม | กลางฤดูฝน | ต้นฝน (10-12 เดือน) | มิถุนายน ถึง สิงหาคม | กันยายน ถึง กุมภาพันธ์ | ไม่มีคำแนะนำมาตรฐานของช่วงนี้ ฝนชุกเตรียมดินยาก |
| กันยายน | กลางฤดูฝน | ต้นฝน (10-12 เดือน) | กรกฎาคม ถึง กันยายน | ตุลาคม ถึง มีนาคม | ไม่มีคำแนะนำมาตรฐานของช่วงนี้ ฝนชุกเตรียมดินยาก |
| ตุลาคม | ปลายฝนต่อเข้าข้ามแล้ง | ข้ามแล้ง (12-14 เดือน) | ตุลาคม ถึง ธันวาคม | พฤศจิกายน ถึง เมษายน | ปลูกพึ่งความชื้นดินปลายฝน ตัดอายุยาวกว่า |
| พฤศจิกายน | ปลายฝนต่อเข้าข้ามแล้ง | ข้ามแล้ง (12-14 เดือน) | พฤศจิกายน ถึง มกราคม | ธันวาคม ถึง พฤษภาคม | ปลูกพึ่งความชื้นดินปลายฝน ตัดอายุยาวกว่า |
| ธันวาคม | ปลายฝนต่อเข้าข้ามแล้ง | ข้ามแล้ง (12-14 เดือน) | ธันวาคม ถึง กุมภาพันธ์ | มกราคม ถึง มิถุนายน | ปลูกพึ่งความชื้นดินปลายฝน ตัดอายุยาวกว่า |
ตารางคำนวณจากการปลูกกลางเดือนแต่ละเดือน เป็นช่วงประมาณการ แปลงที่ปลูกต้นเดือนหรือปลายเดือนเลื่อนไปได้ราวครึ่งเดือน เดือนตุลาคมถึงธันวาคมใช้กลุ่มข้ามแล้ง เดือนอื่นใช้กลุ่มต้นฝน
อ่านรายละเอียดของแต่ละเดือนปลูก:
ต้นฝน: มีน้ำให้และอาศัยฝน
การปลูกกุมภาพันธ์ถึงมิถุนายนใช้ดินที่ชื้นอยู่แล้วหรือรดน้ำช่วยตอนปลูก ต้นอ้อยได้ฤดูฝนต่อเนื่องในช่วงแตกกอและสร้างปล้อง ซึ่งเป็นช่วงที่ใช้น้ำมาก ส่วนเดือนตัดของรอบนี้มักตกหน้าแล้งปีถัดไปที่ตรงกับฤดูหีบ
- กุมภาพันธ์ถึงเมษายนในเขตที่มีน้ำ: วางท่อนแล้วให้น้ำตามร่อง กลบให้ท่อนงอกก่อนฝนมา เป็นวิธีที่เรียกว่าอ้อยน้ำราด
- เมษายนถึงมิถุนายนอาศัยน้ำฝน: รอให้ฝนต้นฤดูทำให้ดินชื้นพอแล้วจึงไถพรวนและปลูก เป็นช่วงที่ปลูกกันมากที่สุดของประเทศ
- ข้อควรระวัง: ถ้าฝนทิ้งช่วงนานหลังปลูก ให้ประเมินการงอกและซ่อมก่อนใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2
กลางฤดูฝน: ไม่มีคำแนะนำมาตรฐาน
แหล่งข้อมูลที่เราใช้แบ่งฤดูปลูกอ้อยเป็นต้นฝนกับปลายฝนเท่านั้น ไม่ได้พูดถึงการปลูกกรกฎาคมถึงกันยายน เราจึงไม่ให้คำแนะนำเฉพาะช่วงนี้ เครื่องมือคำนวณช่วงงานให้ได้ตามกติกาของกลุ่มต้นฝน แต่จะเตือนว่าไม่มีคำแนะนำมาตรฐาน
- ฝนชุกทำให้เตรียมดินยากและท่อนเสี่ยงเน่าถ้าน้ำขัง ให้ระบายน้ำดีและไถในวันที่ดินพอร่วน
- เลือกท่อนสะอาดและเตรียมท่อนสำรองซ่อมแปลง
- ถ้าปลูกกันยายนและอยากตัดต้นฤดูหีบ ให้เทียบกับกลุ่มข้ามแล้งว่าเดือนตัดตรงกันหรือไม่
ปลายฝนข้ามแล้ง: พึ่งความชื้นดิน
การปลูกตุลาคมถึงธันวาคมใช้ความชื้นดินที่เก็บจากฝนปลายฤดู ต้นอ้อยงอกและโตช้าๆ ตลอดหน้าแล้ง จนฝนต้นฤดูมาเติมความชื้นอีกครั้ง ข้อดีที่พบคือวัชพืชน้อยเพราะหน้าดินแห้ง และต้นทุนต่ำกว่า อ้อยมีอายุตัดยาวกว่าจึงมักได้ผลผลิตและความหวานสูงกว่าอ้อยต้นฝน
- ไถเปิดหน้าดินรับน้ำฝนปลายฤดูให้มากที่สุด แล้วไถระเบิดดินดานและพรวนก่อนปลูก
- ใช้ท่อนสะอาดอายุไม่น้อยกว่าราว 8 เดือน กลบให้แน่นและหนาราว 10 ซม. เพื่อกันท่อนเสียน้ำ
- ปุ๋ยครั้งที่ 2 เลื่อนไปราว 5-6 เดือนหลังปลูกให้ตรงกับดินชื้นหลังฝนต้นฤดู
ต่อไป
เมื่อเลือกเดือนปลูกได้แล้ว อ่านเรื่อง เตรียมดินและท่อนพันธุ์สะอาด ต่อ หรือดูว่าตัดแล้วไว้ตออย่างไรในหน้า ดูแลอ้อยตอ และใช้ ปฏิทินแปลงอ้อยของฉัน ในโหมดวางแผนย้อนกลับ ใส่วันที่อยากตัดแล้วดูว่าควรปลูกช่วงไหน
คำถามที่พบบ่อย
ปลูกอ้อยต้นฝนกับปลายฝนต่างกันอย่างไร
ต้นฝนปลูกตอนดินชื้นอยู่แล้วหรือรดน้ำช่วย ตัดราว 10-12 เดือน ปุ๋ยครั้งที่ 2 ราว 3-4 เดือน ส่วนปลายฝนข้ามแล้งพึ่งความชื้นดินปลายฝน อายุตัดไม่น้อยกว่า 12 เดือน ปุ๋ยครั้งที่ 2 เลื่อนเป็นราว 5-6 เดือน ผลผลิตมักสูงกว่าแต่เสี่ยงถ้าฝนต้นฤดูมาช้า
อ้อยน้ำราดคืออะไร ต่างจากอ้อยอาศัยฝนอย่างไร
อ้อยน้ำราดคือการให้น้ำตามร่องหลังวางท่อนแล้วกลบ ให้งอกและโตก่อนฝนมา ทำในเขตที่มีน้ำปลูกราวกุมภาพันธ์ถึงเมษายน ส่วนอ้อยอาศัยฝนปลูกเมษายนถึงมิถุนายนหลังฝนต้นฤดู ผลผลิตแปรปรวนตามปริมาณและการกระจายของฝน
ปลูกอ้อยข้ามแล้งต้องเตรียมอะไรเป็นพิเศษ
ไถเปิดหน้าดินรับน้ำฝนปลายฤดูให้มาก ไถระเบิดดินดานแล้วพรวน ใช้ท่อนสะอาด กลบแน่นและหนาราว 10 ซม. และถ้าดินชื้นไม่พอให้เสริมน้ำตอนปลูก ถ้าฝนหลงฤดูตกหนักตอนอ้อยงอกให้รีบพรวนและเกลี่ยดินกลบท่อนให้หนาขึ้น
ปลูกอ้อยกรกฎาคมถึงกันยายนได้ไหม
คำนวณช่วงงานได้ แต่แหล่งข้อมูลที่เราใช้ไม่ได้ให้คำแนะนำมาตรฐานของช่วงนี้ เพราะแบ่งฤดูปลูกเป็นต้นฝนกับปลายฝนเท่านั้น ถ้าจำเป็นต้องปลูกให้ระบายน้ำดีและเลือกท่อนสะอาด หรือเทียบกับการเลื่อนไปปลายฝน
ศัพท์ที่ใช้ในหน้านี้
- ต้นฤดูฝน
- ช่วงที่ฝนเริ่มตกต่อเนื่อง ในไทยมักเป็นเมษายนถึงมิถุนายน ดินเริ่มชื้นพอไถและปลูก
- ปลายฤดูฝน
- ช่วงฝนซาลงก่อนเข้าหน้าแล้ง ราวตุลาคมถึงธันวาคม ดินยังเก็บความชื้นไว้ให้อ้อยข้ามแล้งใช้
- ฤดูหีบ
- ช่วงที่โรงงานรับอ้อยเข้าหีบ ในปีที่ผ่านมาโรงงานส่วนใหญ่เริ่มราวต้นธันวาคม ตรวจกำหนดการของแต่ละโรงงานในปีนั้นเสมอ
อ่านต่อและเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
ประวัติการปรับปรุงเนื้อหา · อัปเดตล่าสุด 14 ตุลาคม 2569
- — เผยแพร่ฉบับแรก