คำนวณภาษีการให้ (โอนที่ดินให้ลูกหลาน) 2569

ถ้าเป็นบิดา/มารดาโอนให้บุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย (ไม่รวมบุตรบุญธรรม) ได้รับยกเว้นภาษีเงินได้ไม่เกิน 20,000,000 บาทต่อบุตรหนึ่งคนตลอดปีภาษีนั้น ส่วนที่เกินเสียภาษี 5% ของส่วนที่เกิน (เลือกเสียภาษีนี้แยกจากเงินได้อื่น ไม่ต้องนำไปรวมคำนวณก็ได้) ตัวอย่างเช่น ที่ดินราคาประเมิน 25 ล้านบาท ส่วนที่เกิน 20 ล้านบาท คือ 5 ล้านบาท เสียภาษี 5% ของ 5 ล้านบาท เท่ากับ 250,000 บาท

นับแยกเป็นรายบุตร คือบุตรแต่ละคนมีเกณฑ์ยกเว้น 20,000,000 บาทของตัวเองต่อปีภาษี ถ้าพ่อแม่มีลูก 2 คน และให้ที่ดินคนละแปลงมูลค่าไม่เกิน 20 ล้านบาทต่อคนในปีเดียวกัน ทั้งคู่ได้รับยกเว้นภาษีทั้งจำนวนทั้ง 2 แปลง เพราะเกณฑ์แยกกันตามตัวบุตร ไม่ใช่เกณฑ์รวมของพ่อแม่

เกณฑ์ยกเว้นภาษี 20,000,000 บาทต่อปียังใช้ได้เหมือนกัน (ตามมาตรา 42(27) ครอบคลุมบุพการี ผู้สืบสันดาน หรือคู่สมรส) แต่นับรวมทุกรายที่ได้รับในปีนั้นเป็นก้อนเดียว ไม่ได้แยกเป็นรายคนเหมือนกรณีบิดา/มารดาให้บุตรโดยตรง และค่าธรรมเนียมโอนที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็ใช้อัตราปกติ 2% ไม่ได้รับอัตราพิเศษ 0.5% ที่สงวนไว้เฉพาะกรณีบิดา/มารดาให้บุตรที่ชอบด้วยกฎหมายเท่านั้น

เกณฑ์ยกเว้นจะต่ำกว่า คือไม่เกิน 10,000,000 บาทต่อปีภาษีเท่านั้น (ตามมาตรา 42(28)) และต้องเป็นการให้เนื่องในพิธีหรือตามโอกาสแห่งขนบธรรมเนียมประเพณีด้วย ส่วนที่เกินเสียภาษี 5% เท่ากันกับกรณีอื่น และค่าธรรมเนียมโอนใช้อัตราปกติ 2% เช่นกัน

เพราะเกณฑ์ยกเว้นภาษีการให้นับใหม่ทุกปีภาษี การแบ่งทรัพย์สินก้อนใหญ่ให้เป็นงวดๆ ข้ามปีภาษี (เช่น ให้ครึ่งหนึ่งปีนี้ อีกครึ่งหนึ่งปีหน้า) ทำให้แต่ละงวดได้ใช้สิทธิยกเว้นเต็มจำนวนซ้ำ ลดโอกาสที่มูลค่ารวมจะเกินเกณฑ์ยกเว้นในปีเดียว วิธีนี้เป็นการวางแผนภาษีที่ถูกกฎหมาย ไม่ใช่ช่องโหว่ แต่ต้องมีเหตุผลทางธุรกิจ/ครอบครัวรองรับตามสมควร ไม่ใช่แบ่งเพื่อหลีกเลี่ยงภาษีอย่างเดียว ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนวางแผนจริง

มี 2 รายการหลักที่ต้องจ่ายที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเสมอไม่ว่าจะเกินเกณฑ์ยกเว้นภาษีการให้หรือไม่: (1) ค่าธรรมเนียมจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมประเภท "ให้" ปกติ 2% ของราคาประเมิน แต่ลดเหลือ 0.5% เฉพาะกรณีบิดา/มารดาให้บุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย และ (2) อากรแสตมป์ 0.5% ของราคาประเมิน ส่วนภาษีธุรกิจเฉพาะ (SBT) ได้รับยกเว้นเสมอสำหรับการให้โดยเสน่หาแท้จริงที่ไม่มีค่าตอบแทน