คำนวณระบบน้ำเพื่อการเกษตร
เครื่องมือคำนวณขนาดปั๊มที่ต้องใช้ (อัตราการสูบ/ประมาณแรงม้า) ปริมาณน้ำในบ่อ/สระ (พร้อมบอกว่าใช้ได้อีกกี่วัน) และความต้องการน้ำของพืช 6 ชนิดตามระยะการเจริญเติบโต เลือกสิ่งที่ต้องการคำนวณ กรอกตัวเลขจริงหน้างาน ระบบคำนวณให้ทันที ใช้งานได้ฟรี ไม่ต้องติดตั้งแอป
เลือกสิ่งที่ต้องการคำนวณ กรอกตัวเลข แล้วกดคำนวณ
เลือกสิ่งที่ต้องการคำนวณ
ประมาณแรงม้าปั๊มด้วยไหม (ขั้นสูง)
จากผิวน้ำถึงจุดปล่อย รวมแรงต้านท่อโดยประมาณ
รูปทรงบ่อ/สระ
ถ้าก้นบ่อลาดเอียงไม่เท่ากัน ใช้ค่าเฉลี่ยที่ใกล้เคียงจริงที่สุด
กรอกไว้จะบอกด้วยว่าน้ำที่มีอยู่พอใช้ได้อีกกี่วัน ไม่ทราบเว้นว่างได้
เลือกพืช
ความน่าเชื่อถือของข้อมูลไม่เท่ากันทุกพืช (ดูป้ายใต้ชื่อพืช)
ระยะการเจริญเติบโตตอนนี้
ค่าเริ่มต้น 4.5 เป็นค่าประมาณทั่วไปของไทย ปรับได้ถ้ามีข้อมูลจริงในพื้นที่ (เช่นจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง)
ตัวอย่างการคำนวณ
ตัวเลขด้านล่างเป็นตัวอย่างสาธิตเท่านั้น — กรอกตัวเลขจริงของแปลง/บ่อในกล่องคำนวณด้านบนแทน
ต้องการน้ำ 15 ลบ.ม./วัน สูบได้วันละ 3 ชม. ต้องการปั๊มแบบไหน?
| รายการ | ค่าที่ได้ |
|---|---|
| อัตราการสูบที่ต้องการ | 83.3 ลิตร/นาที |
| เทียบเท่า | 5.00 ลบ.ม./ชม. |
| ประมาณแรงม้าปั๊ม (ยกน้ำ 8 เมตร) | 0.22 - 0.37 แรงม้า |
เป็นค่าคำนวณจากตัวเลขตัวอย่างเท่านั้น ให้เทียบสเปกปั๊มจริงก่อนซื้อ/ใช้งานเสมอ (ดูคำถามที่พบบ่อยด้านล่าง)
บ่อสี่เหลี่ยม 10x20 เมตร ลึกเฉลี่ย 2 เมตร มีน้ำกี่ลูกบาศก์เมตร?
| รายการ | ค่าที่ได้ |
|---|---|
| ปริมาตรน้ำ | 400.0 ลบ.ม. |
| เทียบเท่า | 400,000 ลิตร |
ปริมาตรจริงอาจคลาดเคลื่อนถ้าก้นบ่อไม่สม่ำเสมอ ใช้ความลึกเฉลี่ยที่ใกล้เคียงจริงที่สุด
ข้าว 10 ไร่ ช่วงกลางฤดู ต้องการน้ำวันละเท่าไหร่?
| รายการ | ค่าที่ได้ |
|---|---|
| Kc ที่ใช้ | 1.20 (เจริญเติบโต-ออกดอกติดผล (กลางฤดู)) |
| ความต้องการน้ำ | 8.64 ลบ.ม./ไร่/วัน |
| รวมทั้งแปลง (10 ไร่) | 86.40 ลบ.ม./วัน |
แหล่งอ้างอิง: FAO Irrigation and Drainage Paper 56, Table 12 (นาข้าวขังน้ำ) — ความน่าเชื่อถือของข้อมูลไม่เท่ากันทุกพืช (ดูป้ายกำกับที่การ์ดเลือกพืชในกล่องคำนวณด้านบน)
(กรอกตัวเลขจริงของแปลง/บ่อ/พืชในเครื่องมือคำนวณด้านบนของหน้านี้)
ต้องการน้ำวันละกี่ ลบ.ม. ต้องใช้ปั๊มกี่ลิตรต่อนาที?
ตารางอัตราการสูบที่ต้องการ (ลิตร/นาที) ตามปริมาณน้ำที่ต้องใช้ต่อวันและจำนวนชั่วโมงที่สูบได้ — ยิ่งสูบได้วันละน้อยชั่วโมง ยิ่งต้องการปั๊มที่ส่งน้ำได้เร็วขึ้น เป็นตัวเลขขั้นต่ำที่ต้องการเท่านั้น ไม่ใช่การแนะนำยี่ห้อหรือรุ่นปั๊ม (ปั๊มแต่ละรุ่นให้อัตราสูบจริงต่างกันแม้แรงม้าเท่ากัน ให้เทียบกับสเปกปั๊มจริงก่อนซื้อ)
| ต้องการน้ำ (ลบ.ม./วัน) | สูบ 2 ชม./วัน | สูบ 3 ชม./วัน | สูบ 4 ชม./วัน | สูบ 6 ชม./วัน | สูบ 8 ชม./วัน |
|---|---|---|---|---|---|
| 5 | 41.7 | 27.8 | 20.8 | 13.9 | 10.4 |
| 10 | 83.3 | 55.6 | 41.7 | 27.8 | 20.8 |
| 15 | 125.0 | 83.3 | 62.5 | 41.7 | 31.3 |
| 20 | 166.7 | 111.1 | 83.3 | 55.6 | 41.7 |
| 30 | 250.0 | 166.7 | 125.0 | 83.3 | 62.5 |
| 60 | 500.0 | 333.3 | 250.0 | 166.7 | 125.0 |
หน่วยในตารางคือลิตรต่อนาที (L/min) คำนวณจาก ปริมาณน้ำ (ลิตร) ÷ เวลาที่สูบ (นาที) ยังไม่รวมการสูญเสียในท่อ ความสูงยกน้ำ หรือประสิทธิภาพปั๊ม ถ้าต้องการประมาณแรงม้า ให้เลือก "ประมาณด้วย" ในกล่องคำนวณด้านบนแล้วกรอกความสูงยกน้ำ
บ่อน้ำพื้นที่ 1 ไร่ จุน้ำได้กี่ ลบ.ม. และใช้ได้กี่วัน?
บ่อที่มีพื้นที่ผิวน้ำ 1 ไร่ (1,600 ตร.ม.) ที่ความลึกเฉลี่ยต่างกัน และจำนวนวันที่น้ำจะพอใช้ถ้าใช้น้ำคงที่ทุกวัน — ไม่รวมการระเหย การซึม และน้ำฝนเติม ซึ่งในหน้าแล้งทำให้น้ำหมดเร็วกว่าตัวเลขจริง
| ความลึกเฉลี่ย | ปริมาตรน้ำ (ลบ.ม.) | ใช้วันละ 10 ลบ.ม. (วัน) | ใช้วันละ 20 ลบ.ม. (วัน) | ใช้วันละ 50 ลบ.ม. (วัน) |
|---|---|---|---|---|
| 1.5 ม. | 2,400 | 240 | 120 | 48 |
| 2.0 ม. | 3,200 | 320 | 160 | 64 |
| 3.0 ม. | 4,800 | 480 | 240 | 96 |
ตัวอย่างสมมติ (ใช้บ่อสี่เหลี่ยม 40 x 40 เมตร = 1,600 ตร.ม. เท่ากับ 1 ไร่) ปริมาตรจริงของบ่อขึ้นกับรูปทรงและความลึกเฉลี่ยจริง — ใช้ความลึกเฉลี่ยจากการวัดหลายจุด
พืชแต่ละชนิดต้องการน้ำกี่ ลบ.ม./ไร่/วัน? (ที่ ETo 4.5 มม./วัน)
ความต้องการน้ำต่อไร่ต่อวันของพืช 6 ชนิดตามระยะการเจริญเติบโต คำนวณจากค่าสัมประสิทธิ์พืช (Kc) × ETo ค่าเริ่มต้น แล้วคูณ 1.6 (น้ำ 1 มม. บน 1 ไร่ = 1.6 ลบ.ม.) ความน่าเชื่อถือของข้อมูลไม่เท่ากันทุกพืช — ข้าว ข้าวโพด อ้อยมาจากตาราง FAO-56 ครบ 3 ช่วง ส่วนมันสำปะหลังและปาล์มน้ำมันเป็นค่าประมาณคร่าวค่าเดียวตลอดฤดู และทุเรียนเป็นตัวเลขความต้องการน้ำรายปีจากวรรณกรรมเฉลี่ยเป็นรายวัน
| พืช | ต้นอ่อน | กลางฤดู | ปลายฤดู |
|---|---|---|---|
| ข้าว | 7.56 | 8.64 | 6.48 |
| ข้าวโพด | 2.16 | 8.64 | 4.32 |
| อ้อย | 2.88 | 9.00 | 5.40 |
| มันสำปะหลัง | — | 8.64 | — |
| ปาล์มน้ำมัน | — | 6.48 | — |
| ทุเรียน | — | 3.84 | — |
หน่วย ลบ.ม./ไร่/วัน — เครื่องหมาย — คือพืชที่ไม่มีข้อมูลแยกระยะ (ใช้ค่าเดียวตลอดฤดูในคอลัมน์ "กลางฤดู") ยางพารายังไม่มีในตารางเพราะยังหาข้อมูลสวนยางโตเต็มที่ที่เชื่อถือได้ไม่ได้ ค่า ETo จริงต่างกันตามภาคและฤดูกาล ใช้เป็นจุดเริ่มต้นแล้วปรับตามประสบการณ์ในพื้นที่
เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
อัตราการสูบที่คำนวณได้ ต้องซื้อปั๊มรุ่นไหน?
เครื่องมือนี้บอกแค่ "ต้องการอัตราสูบอย่างน้อยเท่าไหร่" เท่านั้น ไม่แนะนำยี่ห้อ/รุ่นปั๊ม เพราะปั๊มแต่ละรุ่นให้อัตราการสูบจริงไม่เท่ากันแม้ระบุแรงม้าเดียวกัน ให้นำตัวเลขที่ได้ไปเทียบกับสเปกปั๊มที่มีอยู่จริงหรือที่จะซื้อ
ประมาณแรงม้าปั๊มแม่นแค่ไหน?
เป็นค่าประมาณจากสูตรฟิสิกส์ (อัตราการไหล × ความสูงยกน้ำ ÷ ประสิทธิภาพเครื่อง) แสดงเป็นช่วงต่ำ-สูงเพราะประสิทธิภาพจริงของปั๊มแต่ละรุ่นต่างกัน ใช้เป็นตัวเลขเริ่มต้นคร่าวๆ ก่อนปรึกษาร้านขายปั๊มอีกที
บ่อของฉันก้นไม่เรียบ จะกรอกความลึกยังไง?
ใช้ "ความลึกเฉลี่ย" แทนความลึกจุดที่ลึกที่สุด ประมาณจากการวัดหลายจุดแล้วเฉลี่ย จะได้ปริมาตรที่ใกล้เคียงความจริงมากกว่า
ฉันจะรู้ปริมาณน้ำที่ต้องการต่อวันได้ยังไง (ช่อง "ปริมาณน้ำที่ต้องการต่อวัน")?
ประมาณจากพื้นที่ปลูก × ปริมาณน้ำต่อไร่ต่อวันของพืชที่ปลูก (ขึ้นกับชนิดพืชและสภาพอากาศ) หากยังไม่มีตัวเลขนี้ ให้ประมาณจากประสบการณ์เดิม/สอบถามเกษตรกรในพื้นที่ที่ปลูกพืชชนิดเดียวกันไปก่อน
ทำไมยังไม่มีพืชยางพาราในโหมด "น้ำที่พืชต้องการ"?
เพราะสืบข้อมูลแล้วเจอแค่ค่า Kc ของต้นกล้าอ่อนปลูกห่างๆ ไม่ใช่สวนยางโตเต็มที่ที่กรีดได้จริง เอามาใช้แทนกันจะได้ตัวเลขที่ผิดมาก จึงยังไม่ใส่จนกว่าจะเจอข้อมูลที่เชื่อถือได้
ปลูกพืช 1 ไร่ ต้องให้น้ำวันละกี่ลูกบาศก์เมตร?
ขึ้นกับชนิดพืชและช่วงการเจริญเติบโต หลักคิดคือ น้ำ 1 มิลลิเมตรบนพื้นที่ 1 ไร่ (1,600 ตารางเมตร) เท่ากับ 1.6 ลูกบาศก์เมตรพอดี ดังนั้นพืชที่ต้องการน้ำ 5 มม./วัน ต้องการประมาณ 8 ลบ.ม./ไร่/วัน ตารางความต้องการน้ำรายพืชในหน้านี้คำนวณที่ค่า ETo เริ่มต้น 4.5 มม./วัน ซึ่งเป็นค่าประมาณทั่วไป ควรปรับตามภาคและฤดูกาลของคุณในกล่องคำนวณ
บ่อน้ำพื้นที่ 1 ไร่ ลึก 2 เมตร จุน้ำได้เท่าไหร่ และใช้ได้กี่วัน?
พื้นที่ผิวน้ำ 1 ไร่ = 1,600 ตารางเมตร คูณความลึกเฉลี่ย 2 เมตร = 3,200 ลูกบาศก์เมตร ถ้าใช้น้ำวันละ 20 ลบ.ม. คำนวณได้ประมาณ 160 วัน แต่เป็นการคำนวณแบบใช้น้ำคงที่ทุกวันเท่านั้น ไม่รวมการระเหย การซึมลงดิน และน้ำฝนเติมเข้ามา ซึ่งในหน้าแล้งจริงทำให้น้ำหมดเร็วกว่าตัวเลขนี้ จึงควรเผื่อไว้
ป้าย "ตาราง FAO-56" / "ค่าประมาณคร่าว" / "ตัวเลขตรงจากวรรณกรรม" ใต้ชื่อพืชหมายความว่าอะไร?
บอกความน่าเชื่อถือของข้อมูลที่ใช้คำนวณต่อพืชตรงๆ — "ตาราง FAO-56" (ข้าว/ข้าวโพด/อ้อย) มาจากมาตรฐานสากลที่มีค่าครบ 3 ช่วงการเจริญเติบโต แม่นยำสุด, "ค่าประมาณคร่าว" (มัน/ปาล์ม) ใช้ค่าเดียวตลอดฤดูจากงานวิจัยเดี่ยวๆ หยาบกว่า, "ตัวเลขตรงจากวรรณกรรม" (ทุเรียน) เป็นตัวเลขความต้องการน้ำสำเร็จรูปที่ไม่ผ่านการคำนวณ Kc
ค่า ETo คืออะไร ทำไมปรับได้?
ETo (ปริมาณการคายระเหยอ้างอิง) คือปริมาณน้ำที่ระเหย+คายจากพืชอ้างอิงในสภาพอากาศวันนั้นๆ ต่างกันตามภาค/ฤดูกาล ไม่มีตัวเลขทางการของไทยที่เผยแพร่ตายตัว ค่าเริ่มต้นในเครื่องมือเป็นค่าประมาณทั่วไปสำหรับภูมิอากาศร้อนชื้น ถ้ามีข้อมูลจริงในพื้นที่ (เช่นจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง) ควรแก้ไขให้ตรงกว่านี้
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุด: 4 ตุลาคม 2569
ความคิดเห็น
เว็บนี้ไม่มีระบบสมาชิก ทุกความเห็นจะแสดง "รหัสประจำตัว" สั้นๆ ที่อ้างอิงอุปกรณ์/เบราว์เซอร์ที่ใช้แสดงความเห็น (ไม่ใช่การยืนยันตัวตนจริง) เพื่อช่วยให้ดูออกว่าความเห็นที่ชื่อต่างกันมาจากคนเดียวกันหรือไม่ อ่านเพิ่มเติม
ยังไม่มีความเห็น เป็นคนแรกที่แสดงความเห็นเลย