คำนวณปูนปรับปรุงดินกรด

ขึ้นกับ pH ตอนนี้และเนื้อดิน ตัวอย่างจากตารางอ้างอิงของศูนย์ปฏิบัติการวิจัยและเรือนปลูกพืชทดลอง มก.กำแพงแสน: ดินร่วน pH 4.5 ต้องใช้หินปูนบดประมาณ 1,000 กก./ไร่ เพื่อยก pH ขึ้นเป็น 6.5 (ถ้าใช้ปูนโดโลไมต์ประมาณ 920 กก./ไร่) ดินทรายใช้น้อยกว่า ดินเหนียวใช้มากกว่า เพราะดินเหนียวต้านการเปลี่ยน pH ได้มากกว่า ใส่ pH ตอนนี้ในกล่องคำนวณด้านบนเพื่อได้ตัวเลขของแปลงคุณ

ใช้ปริมาณเท่ากันไม่ได้ เพราะแต่ละชนิดมีความสามารถสะเทินกรดไม่เท่ากัน ตารางอ้างอิงเทียบทุกชนิดกับหินปูนบด (CaCO₃) = 1 โดโลไมต์คูณ 0.92 ปูนขาว (Ca(OH)₂) คูณ 0.74 ปูนมาร์ลคูณ 1.25 และหินปูนเผา (CaO) คูณ 0.56 ปูนขาวและหินปูนเผาออกฤทธิ์ไวแต่ระวังการใส่เกิน ส่วนโดโลไมต์มีแมกนีเซียมด้วย เหมาะกับดินที่ขาดแมกนีเซียม

เป็นค่าประมาณสำหรับปูนบริสุทธิ์/คุณภาพดีตามตารางอ้างอิง ปูนจริงที่ขายมีความบริสุทธิ์และความละเอียดต่างกัน ถ้าปูนที่ซื้อมีค่าสะเทินกรด (ความสามารถในการลดกรดเทียบกับหินปูนบริสุทธิ์) ต่ำกว่าตัวเลขอ้างอิง ต้องใส่เพิ่มตามสัดส่วน และปูนที่บดละเอียดกว่าออกฤทธิ์ได้เร็วกว่า ดูค่าสะเทินกรดจากฉลากหรือสอบถามผู้ขาย

ตามคำแนะนำในตารางอ้างอิง: หว่านปูนให้ทั่ว คลุกลึกประมาณ 10-15 ซม. รดน้ำให้ดินเปียก แล้วทิ้งให้ปูนทำปฏิกิริยากับดินประมาณ 4-8 สัปดาห์ก่อนปลูกพืช (เอกสารของกรมส่งเสริมการเกษตรระบุอย่างน้อย 7 วันในสภาพดินชื้น ควรเผื่อเวลาให้นานกว่านั้นถ้าทำได้ เพราะปูนที่บดหยาบออกฤทธิ์ช้า)

ไม่แนะนำ ตารางอ้างอิงแนะนำให้แบ่งใส่ 2-3 ครั้ง ห่างกันประมาณ 2-3 เดือน เพื่อไม่ให้กระทบกระเทือนรากพืช ใช้ปุ่ม "ปลูกพืชไว้แล้ว (แบ่งใส่)" ในกล่องคำนวณเพื่อดูปริมาณที่แบ่งแล้วต่อครั้ง

ไม่ควรใส่พร้อมกัน ตามตารางอ้างอิง ปูนจะเร่งการสูญเสียปุ๋ยแอมโมเนียในรูปก๊าซแอมโมเนียระเหยไป และทำให้ปุ๋ยฟอสเฟตเปลี่ยนเป็นรูปที่ละลายน้ำยาก พืชดูดไปใช้ไม่ได้ ควรเว้นระยะห่างระหว่างใส่ปูนกับปุ๋ยเคมี ส่วนปุ๋ยอินทรีย์ใส่ร่วมกับปูนได้

ไม่ได้ ยิปซัม (แคลเซียมซัลเฟต) ไม่ลดความเป็นกรดของดินและไม่ทำให้ pH สูงขึ้น เครื่องมือนี้จึงไม่นับยิปซัมเป็นตัวเลือกปรับ pH ยิปซัมให้แคลเซียมและกำมะถัน และช่วยบรรเทาพิษของอะลูมิเนียมในดินชั้นล่างได้เพราะละลายน้ำได้ดีกว่าปูนเลื่อนลงชั้นล่างได้ ถ้าดินกรดจัดมากอาจใช้ปูนร่วมกับยิปซัม ควรปรึกษาเจ้าหน้าที่เกษตรหรือพัฒนาที่ดินในพื้นที่

ตารางต้นทางมีข้อมูลที่ pH 3.0 ถึง 5.0 เท่านั้น เราถือว่าที่ pH 6.5 ไม่ต้องใส่ปูน (เพราะตารางตั้งเป้า 6.5) แล้วเชื่อมเส้นตรงระหว่าง pH 5.0 กับ 6.5 เองเพื่อให้คำนวณ pH ช่วงนั้นได้ ส่วน pH เป้าหมายอื่นที่ไม่ใช่ 6.5 (5.5 หรือ 6.0) ปรับตามสัดส่วนของส่วนต่าง pH จึงเป็นค่าประมาณเช่นกัน ถ้าต้องการความแม่นยำสูง ให้ส่งตรวจ buffer pH ที่ห้องปฏิบัติการดิน

ไม่ได้ ต้องวัด pH ดินเองก่อน (ชุดวัด pH ดินราคาไม่แพง หรือส่งตรวจที่สำนักงานพัฒนาที่ดินในพื้นที่) แล้วนำค่ามากรอก ควรเก็บตัวอย่างดินหลายจุดในแปลงผสมกัน เพราะ pH แต่ละจุดต่างกันได้

ไม่ได้ เพราะอยู่นอกช่วงของตารางอ้างอิง (3.0-5.0) ดินที่เป็นกรดจัดขนาดนี้มักมีปัญหาซับซ้อน เช่น พิษอะลูมิเนียมหรือดินกรดกำมะถัน ควรปรึกษาเจ้าหน้าที่พัฒนาที่ดินและส่งตรวจดินก่อน