คำนวณกำไรธุรกิจปุ๋ยอินทรีย์อัดเม็ดจากมูลสัตว์ (มูลไก่ ไก่เนื้อ มูลวัว ขายกระสอบ/ถุง)

ขึ้นกับ "มีมูลเอง หรือต้องซื้อมูล" และขนาดโรงงานเป็นหลัก ที่ค่าเริ่มต้นของเครื่องมือนี้ (มูลไก่ไข่ของฟาร์มเอง 6 ตัน/เดือน เครื่องอัดเม็ดรุ่นเล็ก 70 กก./ชม. คนงาน 2 คน ขายส่ง 4 บาท/กก. 92% ปลีก 17 บาท/กก. 8%) กำไรราว 59,000 บาท/ปี ถ้าต้องซื้อมูลไก่ไข่ 2 บาท/กก. โรงเล็กจะขาดทุนราว 85,000 บาท/ปี เพราะราคาขายส่งปุ๋ยมูลไก่อัดเม็ดในตลาดมีตั้งแต่ 2.4-6 บาท/กก. ส่วนต่างบางมาก ลองสลับโหมด "ซื้อมูล" ดูเอง

ต้องเทียบกันจริงๆ เพราะโหมด "มีมูลเอง" ตั้งค่ามูลเป็น 0 บาท แต่ถ้ามูลของคุณขายดิบได้ (มูลไก่ไข่ตากแห้งกระสอบละ ~2 บาท/กก. ในท้องตลาด ขายยกคัน/ไม่บรรจุมักต่ำกว่านั้น) การทำปุ๋ยอัดเม็ดต้องได้กำไรมากกว่ารายได้จากขายดิบ ที่ค่าเริ่มต้นของโรงเล็ก (มูลไก่ไข่ 72 ตัน/ปี ขายดิบ 1 บาท/กก. ประมาณของทีมงาน = 72,000 บาท) กำไรจากการอัดเม็ดราว 59,000 บาท/ปี ยังต่ำกว่าขายดิบ เพราะค่าแรงเครื่องเล็กสูง เครื่องมือนี้แสดงรายได้ถ้าขายมูลดิบแทนให้ในผลลัพธ์ ใส่ราคาขายดิบจริงของคุณในขั้นที่ 2

ปุ๋ยที่จำหน่ายต้องขึ้นทะเบียนตามพระราชบัญญัติปุ๋ย พ.ศ. 2518 ขั้นตอนของปุ๋ยอินทรีย์คือยื่นคำขอ (ท.อ.1) พร้อมรายงานผลวิเคราะห์ปุ๋ยจากห้องปฏิบัติการ ตัวอย่างฉลาก ค่าธรรมเนียม 500 บาท ใช้เวลารวมราว 1 เดือน (ข้อมูลจากขั้นตอนของกรมวิชาการเกษตรบน info.go.th) เกณฑ์คุณภาพตามประกาศกรมวิชาการเกษตร พ.ศ. 2557 สำหรับปุ๋ยอินทรีย์ที่ไม่ใช่ชนิดน้ำ: ไนโตรเจนทั้งหมด ≥1.0% ฟอสฟอรัส (P2O5) ≥0.5% โพแทสเซียม (K2O) ≥0.5% หรือรวม N+P2O5+K2O ≥2.0% อัตราส่วน C/N ไม่เกิน 20:1 และความชื้นไม่เกิน 30% เครื่องมือนี้ใส่ค่าขึ้นทะเบียน+ตรวจวิเคราะห์เริ่มต้น 3,500 บาท (ค่าธรรมเนียม 500 บาทตามกรมฯ ส่วนที่เหลือประมาณค่าตรวจวิเคราะห์ ประมาณของทีมงาน) ควรสอบถามสำนักงานเกษตรจังหวัดหรือกรมวิชาการเกษตรอีกครั้งก่อนลงทุนจริง

ปุ๋ยอินทรีย์จากมูลวัวมีไนโตรเจนเพียงประมาณ 0.3-0.45% ซึ่งต่ำกว่าเกณฑ์ปุ๋ยอินทรีย์ของกรมวิชาการเกษตรที่กำหนดไนโตรเจนทั้งหมดไม่น้อยกว่า 1.0% มูลวัวล้วนจึงยากจะขึ้นทะเบียนเป็นปุ๋ยอินทรีย์ ต้องผสมวัตถุดิบอินทรีย์ที่มี N สูง เช่น มูลไก่ กากถั่ว ซึ่งเพิ่มต้นทุน เครื่องมือนี้จึงตั้งค่าวัตถุดิบผสมของสูตรมูลวัวไว้ 1.0 บาท/กก. (ประมาณของทีมงาน) และแสดงป้ายผ่าน/ไม่ผ่านเกณฑ์ N ตามค่า % N ที่กรอก (ค่าจริงต้องได้จากผลตรวจวิเคราะห์)

เพราะค่าแรงผูกกับกำลังเครื่อง เครื่องอัดเม็ดรุ่นเล็กผลิตได้ประมาณ 50-90 กก./ชม. (ข้อมูลผู้ขาย) ขณะที่รุ่นโรงงาน 500-1,000 กก./ชม. ราคาเครื่องต่างกันแค่ประมาณ 4-5 เท่า แต่กำลังผลิตต่างกัน 10 เท่า ที่ค่าเริ่มต้น โรงเล็กมีค่าแรงราว 2 บาท/กก. ส่วนโรงกลางราว 0.4 บาท/กก. ทำให้ปุ๋ยชนิดเดียวกันกำไรต่างกันมาก เครื่องมือนี้มีกราฟเทียบสองขนาดที่ค่าเริ่มต้น ตัวเลขกำลังเครื่องเป็นของเครื่องอัดเม็ดอาหารสัตว์ใช้กับปุ๋ยอาจต่ำกว่านี้ ควรทดสอบกับวัตถุดิบจริงก่อนซื้อ

ราคาขายส่งกระสอบ 50 กก. ในท้องตลาดอยู่ที่ประมาณ 120-300 บาท/กระสอบ (2.4-6 บาท/กก.) ส่วนถุง 1 กก. ขายปลีกออนไลน์ 17-40 บาท/กก. ปลีกกำไรต่อ กก. สูงกว่าหลายเท่าแต่ขายได้ทีละน้อยและต้องมีแบรนด์/ช่องทางขาย เครื่องมือนี้ให้กำหนดสัดส่วนขายส่ง/ปลีก และบอกเป็น "กระสอบ/วัน" กับ "ถุง/วัน" ที่ต้องขายให้ได้ตามแผน ถ้าตัวเลขสูงเกินกว่าที่ตลาดในพื้นที่ซื้อได้จริง ให้ลดสัดส่วนปลีกหรือปริมาณผลิตลง

ที่มาตรวจสอบได้: เกณฑ์ปุ๋ยอินทรีย์และค่าขึ้นทะเบียน (กรมวิชาการเกษตร) ช่วงราคาขายส่ง/ปลีกปุ๋ยมูลไก่อัดเม็ด ราคาเครื่องอัดเม็ดและเครื่องผสมปุ๋ย กำลังเครื่องรุ่นเล็ก และ N ของมูลวัว ส่วนที่เป็นการประมาณของทีมงานเพราะไม่พบข้อมูลตรวจสอบได้: ราคาซื้อมูลไก่เนื้อ/มูลวัว (ราคามูลไก่ไข่ 2 บาท/กก. อาจเป็นราคาเก่า) น้ำหนักที่เหลือหลังหมัก-อบแห้ง-ร่อน (75-80%) % N ของมูลไก่ ค่าวัตถุดิบผสม ค่าถุง ค่าขนส่ง จำนวนคนงาน ประสิทธิภาพเครื่อง 70% สัดส่วนขายส่ง/ปลีก สัดส่วนที่ขายได้จริง 90% และราคาเครื่องบด/โรงเรือน/ลานตาก ควรใส่ราคาขาย-ราคามูลในพื้นที่ของคุณเองก่อนตัดสินใจ ตัวเลขนี้ไม่รวมค่าที่ดิน ค่าขนส่งมูลเข้าโรงงาน ค่าตรวจวิเคราะห์ประจำรุ่น และกลิ่น/มลพิษที่ต้องขออนุญาตตามท้องถิ่น