คำนวณราคามันสำปะหลังตามเชื้อแป้ง เช็คไม่ให้ถูกโกง
เครื่องมือคำนวณราคา/มูลค่าหัวมันสำปะหลังสดที่ควรได้รับ ตามน้ำหนักและเชื้อแป้งที่วัดได้ เทียบกับราคาที่ลาน ประกาศ ณ เชื้อแป้ง 25% (ตามป้ายที่กฎหมายบังคับให้ลานต้องติดไว้) — กรอกราคาที่ลานเสนอจ่ายจริงเพิ่มได้ เพื่อเช็ค ว่าตรงกันไหม พร้อมข้อมูลป้องกันตัวเองไม่ให้ถูกโกงตาชั่ง/เชื้อแป้ง ใช้งานฟรี ไม่ต้องติดตั้งแอป
กรอกน้ำหนักและเชื้อแป้งที่วัดได้ พร้อมราคาที่ลานประกาศ ณ เชื้อแป้ง 25% (ตามป้ายที่กฎหมายบังคับให้ลานต้องติดไว้) แล้วกดคำนวณ เพื่อดูราคา/มูลค่าที่ควรได้รับโดยประมาณ — กรอกราคาที่ลานเสนอจ่ายจริงเพิ่มด้วยก็ได้ ถ้าอยากเทียบว่าตรงกันไหม
ราคาตามป้ายของลาน
ตามกฎหมายลานต้องติดป้ายราคานี้ให้เห็นชัดเจนก่อนขายเสมอ — ถ้าไม่มีป้ายควรระวัง
ค่ากลางจากตรวจสอบราคาตลาดจริง (~0.08-0.15 บาท/กก./1%) ไม่ใช่อัตราทางการตายตัว สอบถามอัตราจริงจากลานได้เสมอ
%หักสิ่งเจือปน/ราคาที่เสนอจริง เว้นว่างหรือกรอก 0 ได้ถ้าไม่มีข้อมูล
ตัวอย่างการคำนวณ
ตัวเลขด้านล่างเป็นตัวอย่างสาธิตเท่านั้น (ราคา ณ เชื้อแป้ง 25% ใช้ค่าสมมติ 3.00 บาท/กก. — ราคาจริงเปลี่ยนรายวัน/รายพื้นที่มาก กรอกราคาจากป้ายจริงหน้าลานในเครื่องมือด้านบนแทน)
หัวมันสด 1,000 กก. เชื้อแป้ง 22% ควรได้เงินเท่าไหร่?
| ราคาต่อกก. | มูลค่ารวม | |
|---|---|---|
| ราคาที่ควรได้ (ป้าย 3.00 บาท ที่ 25% ปรับลงเพราะแป้งต่ำกว่า 3%) | 2.70 บาท/กก. | 2,700 บาท |
| ราคาที่ลานเสนอจ่ายจริง (สมมติ) | 2.60 บาท/กก. | 2,600 บาท |
ในตัวอย่างนี้ต่างกัน 100 บาท (3.7%) จากมันแค่รถเดียว — ถ้าขายหลายรอบต่อฤดู ส่วนต่างสะสมจะมากขึ้นมาก นี่คือเหตุผลที่ควรเช็คทุกครั้งก่อนตกลงขาย
(กรอกตัวเลขจริงจากป้ายราคาและใบชั่งของลานที่จะขายในเครื่องมือคำนวณด้านบนของหน้านี้)
ป้องกันตัวเองไม่ให้ถูกโกงที่ลานมัน
มีข่าวจับกุมลานรับซื้อมันสำปะหลังโกงตาชั่ง/เชื้อแป้งจริงหลายจังหวัด กรมการค้าภายในจึงมีกฎเกณฑ์ควบคุมชัดเจน — เช็ค 4 ข้อนี้ทุกครั้งก่อนขาย:
- ป้ายราคาตามเชื้อแป้ง — ลานทุกแห่งต้องติดป้ายราคารับซื้อ ณ เชื้อแป้งต่างๆ ให้เห็นชัดเจน ตามประกาศคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ (ฉบับล่าสุด พ.ศ. 2568) ถ้าไม่มีป้ายหรือปฏิเสธไม่ให้ดู ควรระวัง
- เครื่องชั่ง — แบบคันชั่งต้องมีสติกเกอร์ตรวจสอบประจำปี+ตราครุฑ+เอกสารรับรองมี QR code ตะกร้าต้องจมน้ำมิดและเข็มต้องนิ่ง/ตรงศูนย์ก่อนชั่งทุกครั้ง แบบดิจิทัลต้องมีสายตะกั่วผนึกตรารับรอง+สติกเกอร์ตรวจสอบประจำปี จอต้องขึ้น 0 กก. ก่อนชั่งทุกครั้ง
- ยืนดูตอนวัดเชื้อแป้ง — อย่าปล่อยให้เจ้าหน้าที่วัดแล้วบอกผลปากเปล่าโดยไม่ให้เห็นตัวเลขจริง
- ขอใบชั่ง/ใบประทวนทุกครั้ง — เป็นหลักฐานสำคัญที่สุดถ้าเกิดปัญหาค้างจ่ายภายหลัง (มีกรณีจริงเกษตรกรกว่า 100 รายไม่ได้รับใบประทวน สูญเงินรวมกว่า 16.8 ล้านบาท)
สงสัยว่าไม่ได้รับความเป็นธรรม โทรแจ้งสายด่วนกรมการค้าภายใน 1569 ได้ทันที — การใช้เครื่องชั่งที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนมีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือนหรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท ส่วนการดัดแปลง/ปลอมเครื่องชั่งมีโทษถึงจำคุก 7 ปี ปรับ 280,000 บาท (มีคดีจริงที่ลพบุรีถูกจับและตัดสินแล้ว จากการโกงน้ำหนักเกษตรกรถึง 300 กก. ต่อครั้ง)
เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
ราคาที่คำนวณได้จากเครื่องมือนี้ "ถูกต้องตามกฎหมาย" แน่นอนไหม?
เครื่องมือนี้คำนวณจากสูตรปรับราคาเชิงเส้นตามเชื้อแป้ง (ราคาที่ป้าย ณ 25% บวก/ลบตามส่วนต่างเชื้อแป้ง x อัตราปรับ) ซึ่งเป็นหลักการทั่วไปที่ใช้กันในตลาด แต่ "อัตราปรับต่อ 1%" ที่แต่ละลาน/โรงงานใช้จริงอาจไม่เท่ากันเป๊ะ (ไม่มีอัตราเดียวที่กฎหมายบังคับตายตัว) ผลลัพธ์จึงเป็น<strong>ค่าประมาณอ้างอิง</strong>ให้เทียบเบื้องต้น ไม่ใช่ตัวเลขที่ใช้ฟ้องร้อง/ยืนยันทางกฎหมายได้ทันที ควรสอบถามอัตราจริงจากลานที่จะขายก่อนเสมอ
กฎหมายกำหนดให้ลานมันต้องติดป้ายราคาตามเชื้อแป้งจริงไหม?
จริง — มีประกาศคณะกรรมการกลางว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ ออกมาต่อเนื่องหลายฉบับ (ฉบับที่ 53 พ.ศ. 2562, ฉบับที่ 59 พ.ศ. 2564, ฉบับที่ 66 พ.ศ. 2568) เรื่อง "การกำหนดหลักเกณฑ์ เงื่อนไขการรับซื้อ และการแสดงราคารับซื้อหัวมันสำปะหลังสดตามเปอร์เซ็นต์เชื้อแป้ง" บังคับให้ลานรับซื้อต้องติดป้ายราคาตามเชื้อแป้งให้เกษตรกรเห็นชัดเจนก่อนขาย ถ้าลานไหนไม่ติดป้ายหรือปฏิเสธไม่ให้ดูราคา ถือว่าผิดปกติ ควรระวัง
อัตราปรับราคา 0.10 บาท/กก. ต่อเชื้อแป้ง 1% มาจากไหน?
มาจากการตรวจสอบไขว้ราคาตลาดจริง (สมาคมโรงงานผู้ผลิตมันสำปะหลัง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) เทียบราคาเชื้อแป้ง 30% กับ 25% ในอำเภอเดียวกันวันเดียวกันหลายอำเภอ ได้ส่วนต่างเฉลี่ยประมาณ 0.08-0.10 บาท/กก. ต่อ 1% ซึ่งตรงกับตัวเลขทั่วไปที่พบจากแหล่งอื่น (0.10-0.15 บาท/กก. ต่อ 1%) แต่ไม่ใช่อัตราทางการตายตัว แต่ละลาน/ช่วงเวลาอาจใช้อัตราต่างกันเล็กน้อย ปรับตัวเลขนี้ให้ตรงกับที่ลานแจ้งได้เสมอ
ทำไมเครื่องมือนี้ไม่มีราคาเริ่มต้น ณ เชื้อแป้ง 25% ให้เลย?
เพราะราคารับซื้อมันสำปะหลังเปลี่ยนแปลงรายวันและต่างกันมากตามพื้นที่ (พบตั้งแต่ 1.45 ถึง 4.80 บาท/กก. ในช่วงเวลาใกล้เคียงกันจากจังหวัด/อำเภอต่างกัน) ใส่ค่าเริ่มต้นตายตัวจะทำให้เข้าใจผิดว่าเป็นราคาที่ควรได้จริงวันนี้ เครื่องมือนี้จึงให้กรอกจาก "ป้ายราคา ณ เชื้อแป้ง 25%" ที่ลานติดไว้จริงหน้างานเสมอ (ลานทุกแห่งต้องมีป้ายนี้ตามกฎหมาย)
จะรู้ได้ยังไงว่าเครื่องชั่ง/เครื่องวัดเชื้อแป้งของลานมันน่าเชื่อถือไหม?
ตรวจสอบก่อนขายทุกครั้ง: เครื่องชั่งแบบคันชั่งต้องมีสติกเกอร์ตรวจสอบประจำปี+ตราครุฑ+เอกสารรับรองมี QR code ตะกร้าชั่งต้องจมน้ำมิดและเข็มต้องนิ่ง/ตรงศูนย์ก่อนชั่งทุกครั้ง ส่วนเครื่องชั่งดิจิทัลต้องมีสายตะกั่วผนึกตรารับรอง+สติกเกอร์ตรวจสอบประจำปี และจอต้องขึ้น 0 กก. ก่อนชั่งทุกครั้ง การใช้เครื่องมือที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนมีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือนหรือปรับไม่เกิน 20,000 บาท ส่วนการดัดแปลง/ปลอมเครื่องชั่งมีโทษถึงจำคุก 7 ปี ปรับ 280,000 บาท (มีคดีจริงที่ลพบุรีถูกจับและตัดสินแล้ว) สงสัยว่าไม่เป็นธรรม โทรแจ้งกรมการค้าภายใน สายด่วน 1569
ควรทำอะไรอีกนอกจากเช็คราคา เพื่อป้องกันตัวเองตอนขายมันที่ลาน?
<strong>ขอ "ใบชั่ง/ใบประทวน" ทุกครั้งหลังขาย</strong> — มีกรณีจริงที่เกษตรกรกว่า 100 รายถูกลานมันไม่ออกใบประทวนให้ ทำให้ไม่มีหลักฐานเรียกร้องเงินที่ค้างจ่าย (สูญเงินรวมกว่า 16.8 ล้านบาทในกรณีนั้น) ใบนี้คือหลักฐานสำคัญที่สุดถ้าเกิดปัญหาภายหลัง นอกจากนี้ควรถ่ายรูป/จดตัวเลขน้ำหนักและเชื้อแป้งที่จอแสดงผลไว้เองด้วย ไม่ใช่เชื่อแค่ตัวเลขที่ลานบอกปากเปล่า