คำนวณราคาข้าวหักความชื้น

สูตรมวลสมดุลคำนวณน้ำหนักน้ำที่ระเหยออกจริงตามหลักฟิสิกส์ (เนื้อข้าวแห้งคงเดิม) ส่วนสูตรเส้นตรงคือแนวทางที่ใช้กันในการซื้อขาย ซึ่งหักเป็นอัตราคงที่ต่อทุก 1% ความชื้นที่เกิน และอัตราที่ใช้ซื้อขายมักรวมค่าใช้จ่ายลดความชื้นไว้ด้วย จึงหักมากกว่าน้ำที่ระเหยจริง สองค่านี้จึงต่างกันได้หลายเปอร์เซ็นต์ของน้ำหนัก ทั้งสองเป็นกรอบประมาณการเบื้องต้นให้เทียบก่อนไปขายจริงเท่านั้น โรงสีแต่ละแห่งอาจใช้อัตราไม่เท่ากัน

สอบถามโรงสี/ท่าข้าวที่จะขายก่อนตัดสินใจเสมอ เพราะอัตราที่ใช้จริงอาจต่างกันในแต่ละแห่ง ค่าเริ่มต้นของเครื่องมือนี้ (15 กก. ต่อข้าวเปลือก 1,000 กก. ต่อความชื้นที่เกิน 1%) เป็นอัตราอ้างอิงที่ใช้กันทั่วไป หากทราบตัวเลขจากโรงสีแล้ว (เช่นจากใบชั่งครั้งก่อน) แนะนำให้ใช้โหมด "กรอกน้ำหนักที่โรงสีหักแล้ว" แทนโหมดประมาณการ จะได้ตัวเลขที่ตรงกับโรงสีจริง

15% เป็นฐานความชื้นที่ใช้กันทั่วไปในการซื้อขายและรายงานราคาข้าวเปลือกในประเทศ ข้าวที่ความชื้นไม่เกินระดับนี้ไม่ถูกหักน้ำหนัก แต่บางโรงสีอาจใช้เกณฑ์อื่น (เช่น 14%) แก้ตัวเลขในช่องนี้ให้ตรงกับที่โรงสีที่จะขายใช้จริงได้เลย

อัตราหักความชื้นอ้างอิงใช้กับข้าวที่มีสิ่งเจือปนไม่เกิน 2% ของน้ำหนัก ส่วนการหักสิ่งเจือปนที่มากกว่านั้นเป็นดุลยพินิจของผู้ตรวจสอบคุณภาพแต่ละโรงสี ไม่มีสูตรกลางให้ประมาณ เครื่องมือนี้จึงให้กรอกเป็น % ที่โรงสีแจ้งตรงๆ (เว้นว่างหรือกรอก 0 ได้ถ้าไม่มีการหักส่วนนี้) คำนวณจากน้ำหนักหลังหักความชื้นแล้ว (หักความชื้นก่อน หักสิ่งเจือปนทีหลัง)

ใช้เป็นตัวเลขอ้างอิงคร่าวๆ ก่อนไปขายได้ แต่ไม่ควรใช้ยืนยัน/ต่อรองราคาแทนตัวเลขจริงจากใบชั่งของโรงสี เพราะเป็นค่าประมาณการจากสูตรอ้างอิงเท่านั้น ราคา/อัตราหักจริงขึ้นอยู่กับเครื่องชั่งและเกณฑ์ตรวจสอบของแต่ละโรงสี ณ วันที่ขายจริง