คำนวณปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน
เครื่องมือคำนวณอัตราปุ๋ยตามผลวิเคราะห์ดิน (อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม) สำหรับอ้อย มันสำปะหลัง ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ และพืชตระกูลถั่ว ตามตารางคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร ได้อัตราธาตุอาหาร N-P₂O₅-K₂O และน้ำหนักแม่ปุ๋ย (ยูเรีย ดีเอพี โพแทช) ต่อไร่และทั้งแปลง พร้อมวิธีใส่ ข้อควรระวังเรื่อง pH และกราฟ ใช้งานฟรี ไม่ต้องติดตั้งแอป
เลือกพืช กรอกค่าวิเคราะห์ดิน 3 ค่า แล้วกดคำนวณ
พืชที่ปลูก
ข้อมูลจากกรมวิชาการเกษตรครอบคลุม 4 กลุ่มนี้ (ข้าว ผัก ไม้ผล ยังไม่มี ใช้เครื่องมือ "คำนวณผสมปุ๋ย")
ชนิดแปลง
ค่าจากผลตรวจดิน (Bray II สำหรับดินกรด/Olsen สำหรับดินด่าง) ส่งตรวจที่สำนักงานพัฒนาที่ดินหรือห้องปฏิบัติการดิน เก็บดินลึก 0-20 ซม. หลายจุดผสมกัน
กรอก pH ไว้จะเตือนเรื่องปูน/แม่ปุ๋ยไนโตรเจนที่เหมาะ และโชว์ว่าที่ pH นี้ปุ๋ยพืชใช้ได้กี่ %
ให้น้ำชลประทาน (เพิ่มไนโตรเจน 1.5 เท่า)
ถ้าดินมีอินทรียวัตถุต่ำกว่า 0.75%
เลือกแม่ปุ๋ยและใส่ราคา (ไม่บังคับ)
ราคาปุ๋ย (บาท/กก.) — ใส่เพื่อดูค่าปุ๋ยโดยประมาณ
เครื่องมือไม่ตั้งราคาให้ ราคาปุ๋ยเปลี่ยนตามตลาดและภาค
ตัวอย่างการคำนวณ
ตัวเลขด้านล่างเป็นตัวอย่างสาธิตเท่านั้น — กรอกค่าผลตรวจดินจริงของแปลงในกล่องคำนวณด้านบนแทน
มันสำปะหลัง ดินมีอินทรียวัตถุ 0.8% ฟอสฟอรัส 12 มก./กก. โพแทสเซียม 45 มก./กก. (10 ไร่) ใส่ปุ๋ยเท่าไหร่?
| รายการ | ค่าที่ได้ |
|---|---|
| ไนโตรเจน (OM ช่วง 0.60-1.00%) | 16 กก. N/ไร่ |
| ฟอสเฟต (P ช่วง 5-30 มก./กก.) | 4 กก. P₂O₅/ไร่ |
| โพแทช (K ช่วง 30-90 มก./กก.) | 8 กก. K₂O/ไร่ |
| ดีเอพี (18-46-0) | 8.7 กก./ไร่ (ให้ N 1.6 กก.) |
| ยูเรีย (46-0-0) ส่วนที่เหลือ | 31.4 กก./ไร่ |
| โพแทสเซียมคลอไรด์ (0-0-60) | 13.3 กก./ไร่ |
| รวมทั้งแปลง 10 ไร่ | 534 กก. |
เป็นค่าคำนวณจากตัวเลขตัวอย่างเท่านั้น ตรวจแล้วว่าสูตรแปลงเป็นน้ำหนักแม่ปุ๋ยตรงกับตารางตัวอย่างของกรมวิชาการเกษตร (เช่น N-P₂O₅-K₂O 16-8-16 → ยูเรีย 28 ดีเอพี 17 โพแทช 27 กก./ไร่)
(กรอกค่าผลตรวจดินจริงของแปลงในเครื่องมือคำนวณด้านบนของหน้านี้)
อัตราปุ๋ยตามระดับค่าวิเคราะห์ดิน แยกตามพืช
เกณฑ์ระดับ (ต่ำ/กลาง/สูง) และอัตราธาตุอาหารต่างกันตามพืช เพราะมาจากผลทดลองของพืชแต่ละชนิด เครื่องมือใช้เกณฑ์ของพืชที่เลือกเท่านั้น ตารางด้านล่างคือข้อมูลทั้งหมดที่เครื่องมือใช้ (กก./ไร่)
อ้อย (กรมวิชาการเกษตร ตารางที่ 7-8)
| ค่าวิเคราะห์ดิน | ช่วงค่า | อัตราแนะนำ (กก./ไร่) |
|---|---|---|
| อินทรียวัตถุ (%) | น้อยกว่า 0.75 | อ้อยปลูก 27 · อ้อยตอ 27 N |
| 0.75-1.50 | อ้อยปลูก 15 · อ้อยตอ 18 N | |
| 1.51-2.25 | อ้อยปลูก 12 · อ้อยตอ 15 N | |
| มากกว่า 2.25 | อ้อยปลูก 6 · อ้อยตอ 9 N | |
| ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ (มก./กก.) | น้อยกว่า 7 | 9 P₂O₅ |
| 7-30 | 6 P₂O₅ | |
| มากกว่า 30 | 3 P₂O₅ | |
| โพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ (มก./กก.) | น้อยกว่า 60 | 18 K₂O |
| 60-90 | 12 K₂O | |
| มากกว่า 90 | 6 K₂O |
- ถ้าดินมีอินทรียวัตถุต่ำกว่า 0.75% ควรใช้ปุ๋ยเคมีร่วมกับวัสดุอินทรีย์ เช่น กากตะกอนหม้อกรองอ้อย 1,000 กก./ไร่ — ถ้าทำแบบนี้ ลดไนโตรเจนเหลือ 21 (อ้อยปลูก) หรือ 18 (อ้อยตอ) กก. N/ไร่
- อัตราคิดสำหรับผลผลิตเป้าหมาย 15-20 ตัน/ไร่ (อาศัยน้ำฝน/ดินทราย) ถึง 25-30 ตัน/ไร่ (ให้น้ำเสริม/ดินเหนียว)
- ถ้าให้น้ำชลประทาน แนะนำเพิ่มไนโตรเจนเป็น 1.5 เท่า
- pH ต่ำกว่า 5.6 ควรปรับปรุงดินด้วยปูนโดโลไมต์ 100 กก./ไร่ และใช้ยูเรียเป็นแหล่งไนโตรเจน
- pH สูงกว่า 7.3 ให้ใช้พันธุ์ที่ทนดินด่าง เช่น อู่ทอง 14 และใช้แอมโมเนียมซัลเฟตเป็นแหล่งไนโตรเจน เพื่อลดการสูญเสียไนโตรเจนเป็นก๊าซแอมโมเนีย
วิธีใส่: แบ่งใส่ 2-3 ครั้ง: ครั้งที่ 1 รองพื้นพร้อมปลูก (อ้อยตอ: 1-2 เดือนหลังตัด) ใส่ฟอสเฟตทั้งหมด + ไนโตรเจนและโพแทชอย่างน้อย 1 ใน 3 ของอัตรา ครั้งที่ 2 เมื่ออ้อยอายุ 3-4 เดือน (ปลูกข้ามแล้ง 5-6 เดือน) ใส่ไนโตรเจนและโพแทชที่เหลือ ดินทรายหรือร่วนปนทรายให้แบ่งไนโตรเจนและโพแทชเป็น 3 ครั้ง ครั้งละ 1 ใน 3
มันสำปะหลัง (กรมวิชาการเกษตร ตารางที่ 5)
| ค่าวิเคราะห์ดิน | ช่วงค่า | อัตราแนะนำ (กก./ไร่) |
|---|---|---|
| อินทรียวัตถุ (%) | น้อยกว่า 0.60 | 16 N |
| 0.60-1.00 | 16 N | |
| 1.00-2.00 | 8 N | |
| มากกว่า 2.00 | 4 N | |
| ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ (มก./กก.) | น้อยกว่า 5 | 8 P₂O₅ |
| 5-30 | 4 P₂O₅ | |
| มากกว่า 30 | 2 P₂O₅ | |
| โพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ (มก./กก.) | น้อยกว่า 30 | 16 K₂O |
| 30-90 | 8 K₂O | |
| มากกว่า 90 | 4 K₂O |
- ถ้าดินมีอินทรียวัตถุต่ำกว่า 0.60% ควรปรับปรุงดินด้วยวัสดุอินทรีย์จากไร่นาหรือปุ๋ยอินทรีย์ 500-1,000 กก. น้ำหนักแห้ง/ไร่
- คำแนะนำนี้ใช้กับดินไร่ทั่วไปที่ pH 4.5-7.5
วิธีใส่: ใส่ 1-2 ครั้งหลังปลูก 1-2 เดือน: ถ้าอัตราไนโตรเจนและโพแทชไม่เกิน 8 กก./ไร่ ใส่ครั้งเดียวที่อายุ 1-2 เดือน ถ้าเกิน 8 กก./ไร่ แบ่งไนโตรเจนและโพแทชเป็น 2 ครั้งที่อายุ 1 เดือนและ 2 เดือน ส่วนฟอสเฟตใส่ครั้งเดียวที่อายุ 1 เดือน โรยสองข้างต้นแล้วกลบปุ๋ย (ดินต้องมีความชื้น)
ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ (กรมวิชาการเกษตร ตารางที่ 6)
| ค่าวิเคราะห์ดิน | ช่วงค่า | อัตราแนะนำ (กก./ไร่) |
|---|---|---|
| อินทรียวัตถุ (%) | น้อยกว่า 1 | 15 N |
| 1-2 | 10 N | |
| มากกว่า 2 | 5 N | |
| ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ (มก./กก.) | น้อยกว่า 10 | 10 P₂O₅ |
| 10-15 | 5 P₂O₅ | |
| มากกว่า 15 | 2.5 P₂O₅ | |
| โพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ (มก./กก.) | น้อยกว่า 60 | 15 K₂O |
| 60-100 | 10 K₂O | |
| มากกว่า 100 | 5 K₂O |
- อัตราคิดสำหรับผลผลิตเป้าหมาย 1,000 กก./ไร่ (ดินความอุดมสมบูรณ์ปานกลาง) ถึง 1,500 กก./ไร่ (ดินอุดมสมบูรณ์สูง ขึ้นกับปริมาณน้ำฝน)
- ถ้าปลูกปลายฤดูฝนหรือมีการให้น้ำ ควรเพิ่มไนโตรเจนเป็น 1.5 เท่าของคำแนะนำ
- ถ้าดินเป็นดินทราย/ร่วนปนทราย หรืออินทรียวัตถุต่ำกว่า 1% ควรปรับปรุงดินด้วยปุ๋ยอินทรีย์ 500-1,000 กก./ไร่
- pH ต่ำกว่า 5.5 ควรปรับปรุงดินด้วยปูน เช่น โดโลไมต์หรือหินปูนบด 100 กก./ไร่
- pH สูงกว่า 7.3 ควรใช้แอมโมเนียมซัลเฟต (21-0-0) แทนยูเรีย แต่ให้เพิ่มอัตราเป็น 2 เท่าของอัตราแนะนำยูเรีย
วิธีใส่: แบ่งใส่ 2 ครั้ง: ครั้งที่ 1 รองพื้นพร้อมปลูก (ฟอสเฟตและโพแทช + ไนโตรเจนบางส่วน) ครั้งที่ 2 แต่งหน้าเมื่อข้าวโพดอายุ 3-4 สัปดาห์ด้วยปุ๋ยไนโตรเจนที่เหลือ
พืชตระกูลถั่ว (ถั่วเหลือง ถั่วลิสง ถั่วเขียว) (กรมวิชาการเกษตร ตารางที่ 7)
| ค่าวิเคราะห์ดิน | ช่วงค่า | อัตราแนะนำ (กก./ไร่) |
|---|---|---|
| อินทรียวัตถุ (%) | น้อยกว่า 1 | ใช้ปุ๋ยชีวภาพไรโซเบียม 0 · ไม่ใช้ไรโซเบียม 3 N |
| 1 ขึ้นไป | ใช้ปุ๋ยชีวภาพไรโซเบียม 0 · ไม่ใช้ไรโซเบียม 0 N | |
| ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ (มก./กก.) | น้อยกว่า 8 | 9 P₂O₅ |
| 8-12 | 6 P₂O₅ | |
| มากกว่า 12 | 3 P₂O₅ | |
| โพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ (มก./กก.) | น้อยกว่า 40 | 6 K₂O |
| 40 ขึ้นไป | 3 K₂O |
- ถ้าใช้ไรโซเบียม ไม่ต้องใส่ปุ๋ยไนโตรเจน (ถั่วตรึงไนโตรเจนเอง) จึงใช้ฟอสเฟตชนิดไม่มีไนโตรเจน (0-46-0)
- ถั่วลิสง: ถ้าแคลเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ในดินต่ำกว่า 120 มก./กก. ให้ใส่ยิปซัม 50 กก./ไร่ ช่วงออกดอก (อายุ 35-45 วัน) โรยบริเวณแถวปลูก
- pH ต่ำกว่า 5.5 ควรลดความเป็นกรดด้วยปูน 100-200 กก./ไร่ โรยทั่วแปลง ไถพรวน ทิ้งไว้อย่างน้อย 2 สัปดาห์ก่อนปลูก
วิธีใส่: รองก้นหลุมก่อนปลูก (หรือโรยข้างแถวแล้วพรวนกลบ) คลุกเมล็ดด้วยปุ๋ยชีวภาพไรโซเบียมทุกครั้ง ถ้าไม่ใช้ไรโซเบียมและต้องใส่ไนโตรเจน ใส่ยูเรียรองก้นหลุมพร้อมฟอสเฟตและโพแทช
ดินกรดทำให้ปุ๋ยสูญเปล่าแค่ไหน? (ประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ยตาม pH)
ที่ pH ต่ำ พืชใช้ธาตุอาหารจากปุ๋ยได้น้อยลงมาก ตารางด้านล่างคือร้อยละของปุ๋ยที่พืชใช้ได้เทียบกับที่ pH 7.0 (ถือเป็น 100%) ถ้าดินแปลงคุณ pH ต่ำกว่า 5.5 ควรปรับด้วยปูนก่อนใส่ปุ๋ย — ดูเครื่องมือคำนวณปูนปรับปรุงดินกรด
| pH ของดิน | ไนโตรเจน (%) | ฟอสฟอรัส (%) | โพแทสเซียม (%) |
|---|---|---|---|
| 7.0 | 100 | 100 | 100 |
| 6.0 | 89 | 52 | 100 |
| 5.5 | 77 | 48 | 77 |
| 5.0 | 43 | 34 | 52 |
| 4.5 | 30 | 23 | 33 |
ที่มา: สุนทรี (2536) อ้างใน คู่มือการวิเคราะห์ดินทางเคมีเพื่อประเมินความอุดมสมบูรณ์ของดิน กรมพัฒนาที่ดิน ตารางที่ 3 — เป็นข้อมูลภาพรวมจากงานเก่า ตัวเลขจริงขึ้นกับชนิดดินและพืช ใช้ดูแนวโน้มเท่านั้น
อ่านใบผลวิเคราะห์ดิน: ระดับต่ำ/กลาง/สูงของกรมพัฒนาที่ดิน
เกณฑ์ทั่วไปของกรมพัฒนาที่ดินสำหรับอ่านใบผลตรวจดิน (ใช้แปลผลภาพรวมของดินเท่านั้น — การคำนวณอัตราปุ๋ยของเครื่องมือนี้ใช้เกณฑ์เฉพาะพืชของกรมวิชาการเกษตรด้านบน)
อินทรียวัตถุ (%)
| ระดับ | ช่วงค่า |
|---|---|
| ต่ำมาก | น้อยกว่า 0.5 |
| ต่ำ | 0.5-1.0 |
| ค่อนข้างต่ำ | 1.0-1.5 |
| ปานกลาง | 1.5-2.5 |
| ค่อนข้างสูง | 2.5-3.5 |
| สูง | 3.5-4.5 |
| สูงมาก | มากกว่า 4.5 |
ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ Bray II (มก./กก.)
| ระดับ | ช่วงค่า |
|---|---|
| ต่ำมาก | น้อยกว่า 3 |
| ต่ำ | 3-10 |
| ปานกลาง | 11-15 |
| สูง | 16-45 |
| สูงมาก | มากกว่า 45 |
โพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ (มก./กก.)
| ระดับ | ช่วงค่า |
|---|---|
| ต่ำมาก | น้อยกว่า 30 |
| ต่ำ | 30-60 |
| ปานกลาง | 60-90 |
| สูง | 91-120 |
| สูงมาก | มากกว่า 120 |
ที่มา: สำนักวิทยาศาสตร์เพื่อการพัฒนาที่ดิน (2547) ตารางที่ 4-6 ของคู่มือการวิเคราะห์ดินทางเคมี กรมพัฒนาที่ดิน (OM % = อินทรียวัตถุจากคาร์บอนอินทรีย์ × 1.724)
เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
คำถามที่พบบ่อย
ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินต่างจากปุ๋ยสูตรทั่วไปอย่างไร?
สูตรทั่วไป (เช่น 15-15-15) ใส่เท่ากันทุกแปลง ส่วนปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินปรับตามธาตุอาหารที่ดินมีอยู่แล้ว ดินที่มีฟอสฟอรัสสูงก็ใส่ฟอสเฟตน้อยลง ดินที่อินทรียวัตถุสูงก็ใส่ไนโตรเจนน้อยลง ประหยัดปุ๋ยและไม่เสียเปล่า เครื่องมือนี้ใช้ตารางคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตรสำหรับอ้อย มันสำปะหลัง ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ และพืชตระกูลถั่ว
ต้องมีผลวิเคราะห์ดินอะไรบ้าง?
ต้องใช้ 3 ค่า: อินทรียวัตถุ (%) ฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ (มก./กก.) และโพแทสเซียมที่แลกเปลี่ยนได้ (มก./กก.) ส่งตัวอย่างดินตรวจได้ที่สำนักงานพัฒนาที่ดิน หน่วยงานของกรมวิชาการเกษตร หรือมหาวิทยาลัยที่มีห้องปฏิบัติการดิน เก็บดินความลึก 0-20 ซม. หลายจุดในแปลงผสมกัน ค่า pH ไม่บังคับแต่ช่วยให้เครื่องมือเตือนเรื่องปูนและเลือกแม่ปุ๋ยไนโตรเจนได้ถูก
ทำไมเกณฑ์ระดับต่ำ/กลาง/สูงของแต่ละพืชไม่เท่ากัน?
เพราะเอกสารของกรมวิชาการเกษตรแยกเกณฑ์ตามผลการทดลองของพืชแต่ละชนิด เช่น ฟอสฟอรัส 13 มก./กก. ถือว่า "ปานกลาง" สำหรับมันสำปะหลัง (5-30) และข้าวโพด (10-15) แต่เป็น "สูง" สำหรับพืชตระกูลถั่ว (มากกว่า 12) เครื่องมือจึงใช้เกณฑ์ของพืชที่เลือกเท่านั้น ห้ามเอาเกณฑ์พืชอื่นมาใช้แทน
ค่าที่ได้เป็นอัตราสำหรับผลผลิตเท่าไหร่?
เป็นอัตราจากงานวิจัยเฉลี่ยสำหรับผลผลิตเป้าหมายระดับหนึ่ง เช่น อ้อย 15-20 ตัน/ไร่ (อาศัยน้ำฝน/ดินทราย) ถึง 25-30 ตัน/ไร่ (ให้น้ำเสริม/ดินเหนียว) ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ 1,000-1,500 กก./ไร่ ถ้าตั้งเป้าสูงกว่านี้หรือมีการให้น้ำ ให้ดูหมายเหตุของแต่ละพืชที่ปรากฏในผลลัพธ์ (เช่น เพิ่มไนโตรเจน 1.5 เท่าเมื่อให้น้ำ)
เครื่องมือนี้ใช้กับข้าวได้ไหม?
ยังไม่ได้ เพราะเอกสารคำแนะนำตามค่าวิเคราะห์ดินของกรมวิชาการเกษตรที่เราใช้ครอบคลุมเฉพาะ 4 กลุ่มพืชไร่เศรษฐกิจ (อ้อย มันสำปะหลัง ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ พืชตระกูลถั่ว) ไม่มีข้อมูลของข้าว ผักและไม้ผล ซึ่งเราไม่เดาตัวเลขให้ สำหรับพืชเหล่านั้นใช้เครื่องมือ "คำนวณผสมปุ๋ย" ที่มีสูตรรายพืชและรายระยะ
ดินเป็นกรด ต้องทำอะไรก่อนใส่ปุ๋ย?
ดินกรดทำให้ปุ๋ยที่ใส่ไปพืชใช้ได้น้อยลงมาก ตามตารางของกรมพัฒนาที่ดิน (สุนทรี 2536) ที่ pH 5.0 ปุ๋ยไนโตรเจนใช้ได้เพียงประมาณ 43% ฟอสฟอรัส 34% โพแทสเซียม 52% เทียบกับที่ pH 7.0 ที่ใช้ได้ 100% จึงควรปรับ pH ด้วยปูนก่อน เอกสารของกรมวิชาการเกษตรแนะนำโดโลไมต์หรือหินปูนบด 100 กก./ไร่เมื่อ pH ต่ำกว่า 5.5-5.6 ใช้เครื่องมือ "คำนวณปูนปรับปรุงดินกรด" เพื่อคำนวณอัตราตามเนื้อดินและ pH ที่แม่นยำกว่า
ทำไมต้องหักไนโตรเจนจากดีเอพีออกจากยูเรีย?
ดีเอพี (18-46-0) ให้ทั้งฟอสฟอรัสและไนโตรเจน 18% ถ้าไม่หักไนโตรเจนส่วนนี้ออก จะใส่ไนโตรเจนเกินอัตราแนะนำ เช่น มันสำปะหลังต้องการ N 16 และ P2O5 8 กก./ไร่ ใช้ดีเอพี 17 กก. ได้ N ประมาณ 3 กก. แล้วเติมยูเรียอีก 28 กก. ให้ครบ N 16 ตรงกับตารางตัวอย่างของกรมวิชาการเกษตร
ใช้แม่ปุ๋ยอื่น เช่น เอ็มเอพี หรือโพแทสเซียมซัลเฟตแทนได้ไหม?
ได้ เลือกแม่ปุ๋ยในกล่องคำนวณ ระบบคำนวณน้ำหนักปุ๋ยจากเปอร์เซ็นต์ธาตุอาหารของแม่ปุ๋ยที่เลือก ผลลัพธ์ธาตุอาหารที่ได้ยังเท่าเดิมตามอัตราแนะนำ
ถ้าไม่มีผลวิเคราะห์ดิน ควรทำอย่างไร?
กรมวิชาการเกษตรมีตารางคำแนะนำตามเนื้อดินสำรองให้ (เช่น มันสำปะหลัง ดินทราย/ร่วนปนทราย 16-8-24 กก. N-P2O5-K2O/ไร่ ดินร่วนเหนียว 8-4-8 ดินเหนียว 8-4-8) แต่แม่นยำน้อยกว่าตามค่าวิเคราะห์ดินมาก ควรส่งตรวจดินก่อน ค่าตรวจไม่แพงเมื่อเทียบกับปุ๋ยที่ประหยัดได้
ปรับปรุงข้อมูลล่าสุด: 5 ตุลาคม 2569 · ที่มา: กรมวิชาการเกษตร "คำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน สำหรับพืชไร่เศรษฐกิจ" และคู่มือการวิเคราะห์ดินทางเคมี กรมพัฒนาที่ดิน
ความคิดเห็น
เว็บนี้ไม่มีระบบสมาชิก ทุกความเห็นจะแสดง "รหัสประจำตัว" สั้นๆ ที่อ้างอิงอุปกรณ์/เบราว์เซอร์ที่ใช้แสดงความเห็น (ไม่ใช่การยืนยันตัวตนจริง) เพื่อช่วยให้ดูออกว่าความเห็นที่ชื่อต่างกันมาจากคนเดียวกันหรือไม่ อ่านเพิ่มเติม
ยังไม่มีความเห็น เป็นคนแรกที่แสดงความเห็นเลย