คำนวณภาษีธุรกิจเฉพาะ 2569

ภาษีธุรกิจเฉพาะเป็นภาษีที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเก็บจากกิจการเฉพาะทางบางประเภทที่กฎหมายกำหนดไว้ (มาตรา 91/2) แทนที่จะเป็นภาษีมูลค่าเพิ่ม -- กิจการที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะจะไม่ต้องจดทะเบียน VAT อีก เพราะเป็นภาษีคนละระบบที่ไม่ซ้อนกัน ฐานภาษีคือ "รายรับก่อนหักรายจ่ายใดๆ" (ไม่ใช่กำไรสุทธิ และไม่ใช่มูลค่าเพิ่ม) จึงไม่มีการหักค่าใช้จ่ายหรือเครดิตภาษีซื้อเหมือน VAT เลย

เครื่องมือนี้คำนวณสำหรับผู้ประกอบกิจการอสังหาริมทรัพย์ "เป็นทางค้าหรือหากำไร" คือทำเป็นธุรกิจต่อเนื่อง เช่น ซื้อที่ดินมาจัดสรรขาย หรือพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ขายเป็นปกติธุระ ซึ่งต้องจดทะเบียนภาษีธุรกิจเฉพาะและยื่นแบบทุกเดือน ส่วนกรณีบุคคลทั่วไปขายบ้านหรือที่ดินของตัวเองเพียงครั้งเดียว (ไม่ได้ทำเป็นธุรกิจ) ให้ใช้เครื่องมือคำนวณภาษีขายที่ดิน-บ้าน (หัก ณ ที่จ่าย) แทน ซึ่งมีเงื่อนไขเรื่องระยะเวลาถือครอง 5 ปี/ทะเบียนบ้าน 1 ปีที่ต่างออกไป

กฎหมาย (มาตรา 91/6) กำหนดอัตราภาษีธุรกิจเฉพาะแยกตามประเภทกิจการไว้ต่างกันโดยเจตนา -- โรงรับจำนำและรับประกันชีวิตเสียในอัตรา 2.5% ขณะที่ธนาคาร/สถาบันการเงิน/แลกเปลี่ยนเงินตรา/อสังหาริมทรัพย์เป็นทางค้า/แฟ็กเตอริง เสียในอัตราที่สูงกว่าคือ 3.0% ไม่มีคำอธิบายอย่างเป็นทางการว่าทำไมถึงต่างกัน แต่เป็นแบบนี้มาตั้งแต่ตรากฎหมายฉบับนี้

นอกจากภาษีธุรกิจเฉพาะตามอัตราหลักแล้ว กฎหมายกำหนดให้ผู้ประกอบการต้องเสียภาษีท้องถิ่นเพิ่มอีกร้อยละ 10 ของจำนวนภาษีธุรกิจเฉพาะที่คำนวณได้เสมอ (ไม่ใช่ 10% ของรายรับ) เช่น อัตราหลัก 3% เมื่อรวมภาษีท้องถิ่นแล้วจะกลายเป็นอัตราภาระรวม 3.3% ของรายรับ ภาษีท้องถิ่นนี้จัดเก็บพร้อมกันในแบบ ภ.ธ.40 ฉบับเดียว ไม่ต้องยื่นแยกต่างหาก

ต้องยื่นแบบ ภ.ธ.40 เป็นรายเดือนภาษี ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไปเสมอ แม้เดือนนั้นจะไม่มีรายรับจากกิจการที่ต้องเสียภาษีธุรกิจเฉพาะเลยก็ยังต้องยื่นแบบเปล่า (nil filing) ไม่ใช่ยื่นปีละครั้งเหมือนภาษีเงินได้ ถือเป็นภาระที่ต่อเนื่องกว่าภาษีตัวอื่นในหมวดนี้ทุกตัว ผู้ประกอบกิจการต้องจดทะเบียนภาษีธุรกิจเฉพาะภายใน 30 วันนับแต่วันเริ่มมีรายรับจากกิจการนั้นด้วย

ต้องเสีย ภาษีธุรกิจเฉพาะไม่มีเกณฑ์รายรับขั้นต่ำที่ได้รับยกเว้นเหมือนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ที่มีเกณฑ์ 1.8 ล้านบาท/ปี) กิจการที่เข้าเกณฑ์ทั้ง 6 ประเภทต้องเสียภาษีตั้งแต่รายรับบาทแรก ไม่มีข้อยกเว้นตามขนาดรายรับ