สรุปสั้นๆ
- เครื่องมือแยกต้นทุนเป็น 2 ส่วน: ต้นทุนคงที่ต่อไร่ (เตรียมดิน ท่อนพันธุ์ แรงปลูก ปุ๋ย ยาคุมหญ้า ค่ารถขุด) และต้นทุนผันแปรต่อตัน (ค่าจ้างขุด ขนส่ง) ตัวอย่างค่าตั้งต้น: คงที่ 5,250 บาทต่อไร่ ผันแปร 450 บาทต่อตัน
- ราคาปรับตามเชื้อแป้ง: ราคา = ราคาอ้างอิงที่ 25% + (เชื้อแป้ง − 25) × อัตราปรับต่อ 1% ค่าตั้งต้นใช้ 3.85 บาท และ 0.08 บาท/กก. ต่อ 1% (ค่าสมมติ ราคาจริงเปลี่ยนรายวัน)
- ที่ค่าตั้งต้น ผลผลิต 3.5 ตัน/ไร่ เชื้อแป้ง 25% ได้กำไรราว 6,650 บาทต่อไร่ (10 ไร่ราว 66,500 บาท)
- ผลผลิตคุ้มทุนราว 1.54 ตัน/ไร่ ต้องคิดโดยหักค่าขุด-ขนส่งที่เพิ่มตามผลผลิต ไม่ใช่หารต้นทุนรวมด้วยราคาตรงๆ
- เชื้อแป้งต่ำลงจาก 25% เหลือ 20% ทำให้กำไรตัวอย่างลดเหลือราว 5,250 บาทต่อไร่ ตัวเลขทั้งหมดเป็นค่าสมมติ ให้ใส่ของคุณเอง
ทำไมมันสำปะหลังต้องมีเครื่องมือเฉพาะ
เครื่องมือต้นทุนทั่วไปคูณผลผลิตด้วยราคาคงที่ แต่มันสำปะหลังขายกันตามเปอร์เซ็นต์แป้ง หัวมันแป้งสูงขายได้ราคาดีกว่า และค่าขุดกับขนส่งเป็นรายตัน ยิ่งได้ผลผลิตมากยิ่งจ่ายมาก ถ้าใช้เครื่องมือทั่วไป จุดคุ้มทุนและกำไรจะคลาดเคลื่อน เครื่องมือนี้จึงสร้างให้คิดสองกลไกนี้โดยเฉพาะ
ประโยชน์คือรู้ก่อนปลูกว่าที่ผลผลิตและเชื้อแป้งระดับหนึ่งจะเหลือเงินเท่าไร และต้องได้ผลผลิตอย่างน้อยเท่าไรจึงไม่ขาดทุน
ระบบคิดอย่างไร
- จุดคุ้มทุนต้องหักต้นทุนผันแปรออกจากราคาต่อตันก่อน เพราะทุกตันที่ขุดเพิ่มก็มีค่าขุดและขนส่งเพิ่ม
ตัวอย่างใช้งานทีละขั้น (ค่าตั้งต้นของเครื่องมือ)
ค่าตั้งต้นทั้งหมดเป็นค่าสมมติของเครื่องมือเพื่อให้เริ่มดูผลได้ทันที ควรแก้เป็นตัวเลขจริงของแปลงและพื้นที่คุณ
- ต้นทุนคงที่ = 800 + 900 + 400 + 2,200 + 650 + 300 = 5,250 บาทต่อไร่
- ต้นทุนผันแปร = 250 + 200 = 450 บาทต่อตัน ที่ผลผลิต 3.5 ตัน = 1,575 บาท
- ต้นทุนรวม = 5,250 + 1,575 = 6,825 บาทต่อไร่
- รายได้ = 3.5 × 1,000 × 3.85 = 13,475 บาทต่อไร่
- กำไร = 13,475 − 6,825 = 6,650 บาทต่อไร่ (10 ไร่ราว 66,500 บาท)
- ผลผลิตคุ้มทุน = 5,250 ÷ (3,850 − 450) = 1.54 ตัน/ไร่
ลองกับของคุณที่ เครื่องมือกำไรขาดทุนมันสำปะหลัง ถ้าอยากเช็คว่าลานให้ราคาตรงกับเชื้อแป้งหรือไม่ ใช้ เช็คราคามันสำปะหลังตามเชื้อแป้ง
อะไรกระทบกำไรมากที่สุด
| เชื้อแป้ง (%) | ราคา (บาท/กก.) | กำไร (บาทต่อไร่) |
|---|---|---|
| 20 | 3.45 | 5,250 |
| 22 | 3.61 | 5,810 |
| 25 | 3.85 | 6,650 |
| 28 | 4.09 | 7,490 |
| 30 | 4.25 | 8,050 |
แป้งทุก 1% เปลี่ยนราคา 0.08 บาท/กก. (ค่าสมมติ) คิดเป็นเงินราว 280 บาทต่อไร่
| ผลผลิต (ตัน/ไร่) | ต้นทุนรวม (บาทต่อไร่) | กำไร (บาทต่อไร่) |
|---|---|---|
| 1.5 | 5,925 | -150 |
| 2.5 | 6,375 | 3,250 |
| 3.5 | 6,825 | 6,650 |
| 5 | 7,500 | 11,750 |
| 6 | 7,950 | 15,150 |
ผลผลิตต่ำมาก (ต่ำกว่าจุดคุ้มทุน) ขาดทุน ผลผลิตเป็นตัวแปรที่กระทบกำไรมากที่สุด
ใช้ให้ได้ประโยชน์
- กรอกต้นทุนจริงของพื้นที่คุณ ค่าปุ๋ย ค่าแรง และค่าขนส่งต่างกันมากตามพื้นที่ ค่าตั้งต้นเป็นแค่จุดเริ่ม
- ใส่ราคาที่ลานใกล้คุณประกาศจริง ที่เชื้อแป้ง 25% และถามอัตราปรับต่อ 1% จากลาน
- ทดลองหลายระดับเชื้อแป้ง ตามอายุเก็บเกี่ยวที่วางแผน เพราะเชื้อแป้งเปลี่ยนตามช่วงเก็บเกี่ยว
- ทดลองกรณีผลผลิตต่ำ เพื่อดูว่ายังไหวไหม
- เทียบกับพืชอื่น ด้วยกำไรต่อไร่และต่อเดือนที่ใช้ที่ดิน
ข้อสมมติและข้อจำกัด
- ค่าตั้งต้นทั้งหมดเป็นค่าสมมติเพื่อสาธิต ไม่ใช่ราคาตลาดหรือต้นทุนจริงของพื้นที่ใด
- คิดรอบเดียวต่อไร่ ไม่รวมค่าที่ดิน ดอกเบี้ย ภาษี หรือรอบปลูกซ้ำ
- ไม่ได้คิดความเสี่ยงโรค ภัยแล้ง หรือราคาตกกะทันหัน นอกจากที่ผู้ใช้ทดลองใส่
- คู่มือนี้เป็นคู่มือการใช้เครื่องมือ ไม่ใช่งานวิชาการเต็มรูปและไม่ได้ผ่านผู้เชี่ยวชาญภายนอก เนื้อหาเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจ
ที่มาของข้อมูลและวิธีทำคู่มือนี้
- อธิบายจากระบบของเครื่องมือ ตัวเลขคำนวณสดจากเอนจินเดียวกับเครื่องมือ และตรวจซ้ำด้วยสูตรเขียนแยก
- ค่าตั้งต้นเป็นสมมติฐานของเครื่องมือที่รวบรวมตอนสร้าง และเปลี่ยนแปลงได้ ไม่ได้อ้างเป็นข้อมูลยืนยัน
- จัดทำโดยกองบรรณาธิการฟาร์มเกษตร หากพบข้อมูลคลาดเคลื่อนแจ้งได้ตามช่องทางในหน้านโยบายบรรณาธิการ
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมจุดคุ้มทุนผลผลิตของมันสำปะหลังหารตรงๆ ไม่ได้?
เพราะค่าขุดและขนส่งเพิ่มตามผลผลิต ต้องนำต้นทุนผันแปรไปหักจากราคาต่อตันก่อน แล้วค่อยหารต้นทุนคงที่ ตัวอย่างค่าตั้งต้นได้ราว 1.54 ตัน/ไร่
เชื้อแป้งต่างกัน 1% กำไรต่างกันเท่าไร?
ที่อัตราปรับสมมติ 0.08 บาท/กก. และผลผลิต 3.5 ตัน กำไรต่างกันราว 280 บาทต่อไร่ต่อแป้ง 1% ใช้อัตราจริงจากลานที่จะขาย
ใส่ราคาอ้างอิงเท่าไรดี?
ใส่ราคาที่ลานใกล้คุณประกาศ ณ เชื้อแป้ง 25% ในวันที่คิด ราคาเปลี่ยนรายวันและต่างกันตามพื้นที่ ค่าตั้งต้นในเครื่องมือเป็นเพียงตัวอย่าง
ผลลัพธ์ต่อไร่กับทั้งแปลงต่างกันอย่างไร?
ต่อไร่คือกำไรของพื้นที่ 1 ไร่ ทั้งแปลงคือคูณจำนวนไร่ ตัวอย่าง 10 ไร่ที่ค่าตั้งต้นกำไรราว 66,500 บาท
เครื่องมือนี้รวมค่าที่ดินหรือดอกเบี้ยไหม?
ไม่รวม คิดเฉพาะต้นทุนการปลูกและเก็บเกี่ยวหนึ่งรอบ ถ้าต้องการรวมค่าเช่าที่ดินหรือดอกเบี้ย ให้บวกเข้าช่องต้นทุนอื่นเอง
ศัพท์ที่ใช้ในคู่มือนี้
- เชื้อแป้ง
- สัดส่วนแป้งในหัวมันสด ใช้กำหนดราคารับซื้อ
- ต้นทุนคงที่ต่อไร่
- ต้นทุนที่ไม่เปลี่ยนตามปริมาณผลผลิต เช่น เตรียมดิน ท่อนพันธุ์ ปุ๋ย
- ต้นทุนผันแปรต่อตัน
- ต้นทุนที่เพิ่มตามผลผลิต เช่น ค่าขุดและขนส่ง
- อัตราปรับ
- ราคาที่เพิ่มหรือลดต่อกิโลกรัมต่อเชื้อแป้งที่ต่างจาก 25% ทุก 1 จุด
- ผลผลิตคุ้มทุน
- ผลผลิตต่ำสุดต่อไร่ที่ทำให้กำไรเป็นศูนย์
เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
ประวัติการปรับปรุงเนื้อหา · อัปเดตล่าสุด 6 ตุลาคม 2569
- — เผยแพร่ครั้งแรก (รูปแบบคู่มือการใช้เครื่องมือ)