สรุปสั้นๆ
- ค่าอาหารหมูขุน = FCR × น้ำหนักที่เพิ่มของหมูที่รอด × ราคาอาหารต่อ กก. ส่วนกำไรขั้นต้นหักค่าลูกหมูซึ่งนับตามจำนวนที่ซื้อเข้า ไม่ใช่เฉพาะที่รอด
- ตัวอย่าง 100 ตัวที่ค่าตั้งต้น (หมูขุนทั่วไป 17→105 กก.) ใช้อาหารราว 24,288 กก. ค่าอาหารราว 437,184 บาท ต้นทุนอาหารราว 54.0 บาทต่อกิโลกรัมน้ำหนักที่เพิ่ม
- ที่ราคาหมู 73 บาทต่อ กก. และลูกหมูตัวละ 1,500 บาท (ค่าสมมติ) กำไรขั้นต้นราว 117,996 บาทต่อ 100 ตัว หรือราว 1,283 บาทต่อตัวที่รอด
- ราคาหมูที่เริ่มคุ้มค่าอาหารกับค่าลูกหมูราว 60.8 บาทต่อ กก. ที่ตัวเลขตัวอย่าง ราคาต่ำกว่านี้ขาดทุนขั้นต้น
- ค่าทั้งหมดเป็นค่าสมมติของเครื่องมือและไม่รวมค่ายา โรงเรือน แรงงาน ไฟฟ้า ควรแทนด้วยตัวเลขจริงของฟาร์มคุณ
ทำไมต้องคิดหมูขุนเป็นรอบ
หมูขุนซื้อลูกหมูเข้ามาเลี้ยงจนถึงน้ำหนักขาย แล้วปิดรอบ จึงเทียบกำไรเป็นรอบได้ชัด เครื่องมือนี้จำลองหนึ่งรอบ ตั้งแต่ลูกหมูเข้าจนถึงน้ำหนักเป้าหมาย โดยคิดค่าอาหารจากน้ำหนักที่เพิ่มจริงของหมูที่รอด เพราะอาหารที่หมูตัวที่ตายไปกินก่อนตายเป็นต้นทุนที่หายไปเปล่า ผ่านอัตรารอดที่ใส่ไว้
เครื่องมือมีสองโปรไฟล์ แบบแรกนับตั้งแต่ลูกหมูหย่านมซึ่งน้ำหนักเริ่มต่ำและ FCR สูงกว่า แบบที่สองนับเฉพาะช่วงขุนของฟาร์มที่จัดการเข้มข้น จึงต้องอ่านผลให้ตรงกับช่วงน้ำหนักที่คุณเลี้ยงจริง
ระบบคิดอย่างไร
- ค่าลูกหมูคิดจากจำนวนที่ซื้อเข้าทั้งหมด เพราะต้องจ่ายตอนซื้อไม่ว่าตัวไหนจะรอด ส่วนค่าอาหารคิดเฉพาะน้ำหนักที่เพิ่มของตัวที่รอด
ตัวอย่างใช้งานทีละขั้น (ค่าตั้งต้นของเครื่องมือ)
ตัวอย่างหมูขุนทั่วไป 100 ตัว อัตรารอด 92% น้ำหนัก 17→105 กก. FCR 3 อาหารกิโลกรัมละ 18 บาท ลูกหมูตัวละ 1,500 บาท ขายหมูมีชีวิตกิโลกรัมละ 73 บาท (ค่าสมมติทั้งหมด)
- ผู้รอด = 100 × 92% = 92 ตัว น้ำหนักเพิ่มต่อตัว = 88 กก. รวม 8,096 กก.
- อาหารรวม = 3 × 8,096 = 24,288 กก. ค่าอาหาร = 24,288 × 18 = 437,184 บาท
- รายได้ = 9,660 กก. × 73 = 705,180 บาท ค่าลูกหมู = 100 × 1,500 = 150,000 บาท
- กำไรขั้นต้น = 705,180 − 437,184 − 150,000 = 117,996 บาท (ราว 1,283 บาทต่อตัวที่รอด)
| โปรไฟล์ | FCR | อาหารรวม (กก.) | ค่าอาหาร (บาท) | ต้นทุนอาหาร/กก. (บาท) | กำไรขั้นต้น (บาท) |
|---|---|---|---|---|---|
| หมูขุนทั่วไป (ซื้อลูกหมูหย่านม) | 3.0 | 24,288 | 437,184 | 54.0 | 117,996 |
| หมูขุนมาตรฐานฟาร์มใหญ่ | 2.5 | 19,200 | 345,600 | 45.0 | 240,240 |
สองโปรไฟล์นับช่วงน้ำหนักต่างกัน จึงเทียบกำไรตรงๆ ไม่ได้เต็มที่ ใช้ดูแนวโน้มว่า FCR ต่ำและอัตรารอดสูงช่วยลดค่าอาหารต่อกิโลกรัม
ใส่ตัวเลขของคุณที่ เครื่องมือต้นทุนอาหารหมูขุน ถ้าสนใจใช้มูลหมูผลิตก๊าซ ดู จุดคุ้มทุนระบบก๊าซชีวภาพ
อะไรกระทบกำไรมากที่สุด
| FCR | ค่าอาหาร (บาท) | ต้นทุนอาหาร/กก. (บาท) | กำไรขั้นต้น (บาท) |
|---|---|---|---|
| 2.8 | 408,038 | 50.4 | 147,142 |
| 3.0 | 437,184 | 54.0 | 117,996 |
| 3.2 | 466,330 | 57.6 | 88,850 |
| 3.4 | 495,475 | 61.2 | 59,705 |
FCR เพิ่มขึ้น 0.2 ค่าอาหารเพิ่มราว 29,146 บาทต่อ 100 ตัว เป็นเงินก้อนใหญ่เทียบกับกำไรต่อรอบ
| ราคาหมู (บาท/กก.) | รายได้ (บาท) | กำไรขั้นต้น (บาท) | กำไรต่อตัว (บาท) |
|---|---|---|---|
| 60 | 579,600 | -7,584 | -82 |
| 65 | 627,900 | 40,716 | 443 |
| 73 | 705,180 | 117,996 | 1,283 |
| 80 | 772,800 | 185,616 | 2,018 |
ราคาหมูต่างกันกิโลกรัมละเพียงไม่กี่บาท เมื่อคูณน้ำหนักขายรวมเกือบหนึ่งหมื่นกิโลกรัมต่อ 100 ตัว กำไรเปลี่ยนเป็นหลักหมื่นบาท
ใช้ให้ได้ประโยชน์
- เลือกโปรไฟล์ให้ตรงกับช่วงที่คุณเลี้ยงจริง นับตั้งแต่หย่านมหรือเฉพาะช่วงขุน เพราะน้ำหนักเริ่มและ FCR ต่างกัน
- ใส่ FCR จากรอบที่ผ่านมา ถ้ายังไม่มีบันทึก ค่ากลางในเครื่องมือเป็นเพียงจุดเริ่ม
- ใส่ราคาลูกหมูและราคาหมูขายที่ใช้จริง ทั้งสองผันผวนได้มากในไม่กี่สัปดาห์
- ลองหลายราคาหมู ในตารางผลของราคาเพื่อรู้จุดที่เริ่มไม่คุ้ม
- บวกต้นทุนอื่น เช่น ยา วัคซีน โรงเรือน ไฟฟ้า แรงงาน เพราะเครื่องมือคิดเฉพาะค่าอาหารและค่าลูกหมู
ข้อสมมติและข้อจำกัด
- ค่าตั้งต้นทั้งหมดเป็นค่าสมมติเพื่อสาธิต ไม่ใช่ตัวเลขเฉพาะฟาร์ม สายพันธุ์ หรือฤดูกาลใด
- เครื่องมือรองรับเฉพาะหมูขุน ไม่ครอบคลุมลูกหมู แม่พันธุ์ หรือหมูหลุม
- กำไรขั้นต้นหักเฉพาะค่าอาหารและค่าลูกหมู ไม่รวมค่ายา วัคซีน โรงเรือน ไฟฟ้า แรงงาน ดอกเบี้ย
- อัตรารอดเป็นค่าประมาณทั่วไป ที่มาแตกต่างจากตัวเลข FCR จึงควรใช้ค่าจริงของฟาร์ม
- คู่มือนี้เป็นคู่มือการใช้เครื่องมือ ไม่ใช่งานวิชาการเต็มรูปและไม่ได้ผ่านผู้เชี่ยวชาญภายนอก เนื้อหาเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจ
ที่มาของข้อมูลและวิธีทำคู่มือนี้
- อธิบายจากระบบของเครื่องมือ ตัวเลขในตารางและตัวอย่างคำนวณสดจากเอนจินเดียวกับเครื่องมือ และตรวจซ้ำด้วยสูตรเขียนแยก
- ค่าตั้งต้นเป็นสมมติฐานของเครื่องมือที่รวบรวมตอนสร้าง ไม่อ้างเป็นข้อมูลยืนยัน
- จัดทำโดยกองบรรณาธิการฟาร์มเกษตร หากพบข้อมูลคลาดเคลื่อนแจ้งได้ตามช่องทางในหน้านโยบายบรรณาธิการ
คำถามที่พบบ่อย
ต้นทุนอาหารต่อกิโลกรัมน้ำหนักที่เพิ่มคืออะไร?
คือ FCR คูณราคาอาหารต่อกิโลกรัม เช่น FCR 3 อาหารกิโลกรัมละ 18 บาท เท่ากับราว 54.0 บาทต่อกิโลกรัมที่หมูเพิ่มขึ้น ใช้เทียบกับราคาหมูที่ขายได้ต่อกิโลกรัมเพื่อดูส่วนต่างเบื้องต้น
ถ้าอัตรารอดต่ำลงกำไรเปลี่ยนอย่างไร?
หมูที่รอดน้อยลงทำให้รายได้และน้ำหนักขายรวมลดลง ขณะที่ค่าลูกหมูยังจ่ายเต็มจำนวนที่ซื้อเข้า กำไรขั้นต้นจึงลดเร็ว ลองลดอัตรารอดในเครื่องมือเพื่อดูผลของฟาร์มคุณ
ใช้ราคาหมูมีชีวิตหรือราคาซากดี?
เครื่องมือคิดราคาหมูมีชีวิตต่อกิโลกรัมที่ขายหน้าฟาร์ม ถ้าขายเป็นซากหรือมีเกณฑ์หักน้ำหนัก ให้ปรับราคาที่ใส่ให้เป็นราคาเทียบหมูมีชีวิตที่คุณได้รับจริงหลังหักแล้ว
ทำไมค่าลูกหมูคิดตามจำนวนที่ซื้อเข้า?
เพราะเงินค่าลูกหมูจ่ายไปทั้งหมดตั้งแต่ซื้อ ตัวที่ตายระหว่างเลี้ยงก็ยังเป็นต้นทุนที่สูญไป เครื่องมือจึงหักค่าลูกหมูตามจำนวนเข้า ส่วนรายได้นับเฉพาะตัวที่รอด
ควรทำอะไรถ้ากำไรขั้นต้นออกมาติดลบ?
ลองดูทีละตัวแปร ราคาอาหาร FCR อัตรารอด และราคาขาย โดยใช้ตารางผลของ FCR และผลของราคาหมูเป็นแนวทาง เมื่อรู้ว่าตัวไหนกระทบมากที่สุดแล้ว ค่อยตัดสินใจว่าจะปรับสูตรอาหาร จัดการโรค หรือรอราคา
ศัพท์ที่ใช้ในคู่มือนี้
- FCR (อัตราแลกเนื้อ)
- น้ำหนักอาหารที่ใช้ต่อน้ำหนักตัวหมูที่เพิ่มหนึ่งกิโลกรัม ยิ่งต่ำยิ่งประหยัด
- หมูขุน
- หมูที่เลี้ยงช่วงสุดท้ายให้ได้น้ำหนักขาย
- อัตรารอด
- สัดส่วนหมูที่รอดจนถึงวันขายต่อจำนวนที่เริ่มเลี้ยง
- กำไรขั้นต้น
- รายได้หักค่าอาหารและค่าลูกหมู ยังไม่หักต้นทุนอื่น
เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
ประวัติการปรับปรุงเนื้อหา · อัปเดตล่าสุด 7 ตุลาคม 2569
- — เผยแพร่ครั้งแรก (รูปแบบคู่มือการใช้เครื่องมือ)