เก็บเกี่ยวมันสำปะหลัง: ดูอายุ สัญญาณที่แปลง และขนส่งให้ทันภายใน 2 วัน

อายุและสัญญาณที่บอกว่าถึงเวลา

ต้นพันธุ์อายุสั้นอาจเก็บได้ตั้งแต่ราว 8 เดือน แต่ผลผลิตหัวแห้งที่ 12 เดือนมักสูงกว่า เกษตรกรส่วนใหญ่จึงเก็บที่ 10-12 เดือน ใช้อายุจากวันปลูกร่วมกับสัญญาณที่แปลง

• ใบล่างร่วงมาก: ทรงพุ่มโปร่ง ใบเหลืองและร่วงตามธรรมชาติเมื่อต้นสุก
• ไม่แตกใบอ่อน: ถ้ายอดกำลังแตกใบอ่อนใหม่ แป้งในหัวอาจกำลังถูกดึงไปใช้ ควรรอหรือเลี่ยง
• ขุดทดสอบ 3-5 ต้น: ดูขนาดหัว เนื้อขาวแน่นไม่เป็นเส้นเหนียว ถ้าหัวยังเล็กหรือเนื้อฉ่ำเกิน อาจยังไม่ถึงเวลา
• ฤดู: ถ้าเก็บตรงหน้าแล้ง พฤศจิกายนถึงมีนาคม แป้งมักสูง ดูเหตุผลในหน้า เก็บเดือนไหนแป้งดี

วางแผนก่อนขุด

• หยุดน้ำ: ราว 1 เดือนก่อนเก็บ ให้ดินแห้งพอขุดและลดโรคหัวเน่า
• ติดต่อลาน: บอกวันขุดและปริมาณคร่าวๆ ถามคิวและช่วงรับซื้อ ช่วงหน้าแล้งคิวมักยาว
• นัดรถและแรงงาน: ให้ขนได้ภายใน 2 วันหลังขุด ไม่กองหัวค้างแปลง
• เช็คราคาล่วงหน้า: ใช้ เช็คราคามันสำปะหลัง ตรวจความสมเหตุสมผลของราคาก่อนตกลง ปฏิทินนี้ไม่ใส่ตัวเลขราคา

ขุดและขนส่ง

• วันที่ดินไม่เปียก: ขุดหลังฝนหยุดหลายวัน ดินที่แฉะทำให้ขุดยากและหัวมีดินติดมาก
• เก็บให้หัวไม่ช้ำ: หัวที่ช้ำหรือขาดเน่าเร็ว ตัดต้นสูงจากพื้นแล้วถอนหรือขุดช้าๆ
• ขนภายใน 2 วัน: หัวสดเสื่อมคุณภาพเร็ว ค้างเกิน 4 วันเน่ามากและแป้งลด
• ลานแป้ง ลานเส้น: ถามลานว่ารับเป็นหัวสดหรือมันเส้น ถ้าทำมันเส้นเอง ต้องมีลานตากและช่วงฝนน้อย

หลังเก็บเกี่ยว: เตรียมรอบถัดไป

หลังเก็บเสร็จให้เก็บเศษลำต้นและซากหัวออกจากแปลง ไม่กองทิ้งในแปลงเพราะเป็นที่สะสมโรคและแมลง เตรียมดินรอบใหม่ภายในราว 30 วันตามฝน โดยเริ่มจากวนกลับที่ เตรียมดินและท่อนพันธุ์ ถ้าแปลงเป็นโรคใบด่างหรือโรคราก ให้พักแปลงหรือหมุนเวียนพืชก่อนปลูกซ้ำ

ถ้าอยากรู้ว่ารอบนี้คุ้มไหม ใช้ คำนวณกำไรขาดทุนมันสำปะหลัง เทียบต้นทุนจริงกับผลผลิต

คำถามที่พบบ่อย

ศัพท์ที่ใช้ในหน้านี้

หัวสด

หัวมันที่ขุดใหม่ ยังไม่ผ่านการหั่นหรือตาก เสื่อมคุณภาพเร็วจึงต้องขนไปลานภายใน 2 วัน

ขุดทดสอบ

การขุดสุ่มไม่กี่ต้นเพื่อดูขนาดหัวและเนื้อ ก่อนตัดสินใจเก็บทั้งแปลง

หมุนเวียนพืช

การเปลี่ยนชนิดพืชในแปลงเดิมระหว่างรอบ เพื่อลดโรคและแมลงที่สะสมจากพืชเดิม