สรุปสั้นๆ
- ให้น้ำ เริ่มน้อยแล้วเพิ่มทีละน้อย ตั้งแต่ช่อแทงจนดอกบาน และรักษาให้สม่ำเสมอ
- ช่วงดอกบาน งดพ่นสารกำจัดโรคแมลงทุกชนิด และนำผึ้งมาช่วยผสมเกสร เพราะดอกพึ่งแมลงผสม
- จดวันดอกบาน 50% เป็นวันที่ 0 เพื่อนับไปราว 6 เดือนวางแผนเก็บเกี่ยว
- ฝนหนักหรืออากาศหนาวจัดช่วงดอกบานทำให้ผสมเกสรไม่สมบูรณ์และผลอ่อนร่วง ลำไยนอกฤดูที่ออกดอกปลายปีเสี่ยงเรื่องนี้
ให้น้ำช่วงแทงช่อถึงดอกบาน
หลังจากต้นพักตัวหรือชักนำดอกแล้ว เมื่อเห็นช่อแทงให้เริ่มให้น้ำเล็กน้อยและเพิ่มขึ้นทีละน้อยจนสม่ำเสมอ น้ำที่มากเกินไปทันทีทำให้ช่อกลายเป็นยอดอ่อนแทน ส่วนน้ำน้อยเกินไปทำให้ช่อแห้งและดอกร่วง จุดสำคัญคือความสม่ำเสมอ
- ช่อเริ่มยืด: น้ำเล็กน้อยแต่สม่ำเสมอ
- ช่อยาวเต็มที่ดอกใกล้บาน: เพิ่มน้ำขึ้นอีกเล็กน้อยตามความต้องการของต้น
- ดอกบานเต็ม: คงน้ำสม่ำเสมอ ไม่เปลี่ยนกะทันหัน
ผสมเกสร: ผึ้งและการงดพ่นสาร
ลำไยออกดอกเป็นช่อใหญ่และมีทั้งดอกที่ทำหน้าที่ตัวผู้และตัวเมียบานคนละเวลากัน แมลงผสมเกสร โดยเฉพาะผึ้ง จึงเป็นตัวช่วยสำคัญของการติดผล การนำผึ้งมาเลี้ยงในสวนช่วงนี้ช่วยให้ติดผลดีขึ้น และต้องไม่ให้สารที่ทำอันตรายต่อผึ้งมีอยู่ในสวน
- งดพ่นสารกำจัดโรคแมลงทุกชนิดช่วงดอกบาน รวมถึงสารชีวภาพที่ไม่ได้ระบุว่าปลอดภัยต่อผึ้ง
- ถ้าต้องวางแผนป้องกันศัตรู ให้ทำก่อนดอกบานหรือหลังดอกบานผ่านและกลีบร่วง ตามฉลาก
- ติดตามจำนวนผึ้งในสวนและเว้นระยะจากแหล่งน้ำหรือสวนข้างเคียงที่พ่นสารแรง
จดวันดอกบาน 50%
วันที่ดอกบานราวครึ่งหนึ่งของทรงพุ่มเป็นวันที่ใช้นับอายุผล ในลำไยนอกฤดูวันนี้อยู่ราว 3-7 สัปดาห์หลังราดสาร และห่างจากเก็บเกี่ยวราว 6 เดือน ถ้าต้นออกดอกหลายรุ่นในสวนเดียว ให้ติดป้ายและจดแยกรุ่น
อากาศช่วงดอกบาน
- ฝนหนัก: ชะละอองเกสรและทำให้แมลงออกหากินน้อย ดอกบางส่วนร่วง
- อากาศหนาวจัด: ลำไยนอกฤดูที่ออกดอกช่วงต้นฤดูหนาวผสมเกสรไม่สมบูรณ์ได้ ผลอ่อนร่วงง่าย
- แล้งจัดลมแรง: ช่อแห้ง ให้น้ำสม่ำเสมอตามที่ต้นต้องการ
ต่อไปที่ ติดผลเล็กและตัดแต่งช่อผล เดือนที่ช่วงนี้มักตรงของแต่ละภาคดูได้ในหน้า ภาคเหนือ และ ภาคตะวันออก
คำถามที่พบบ่อย
ช่วงลำไยดอกบานพ่นยาได้ไหม
ไม่ควรพ่นสารกำจัดโรคแมลงใดๆ ช่วงดอกบาน เพราะกระทบแมลงผสมเกสรและทำให้ติดผลน้อยลง ถ้าจำเป็นจริงให้ปรึกษาเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรก่อน
ต้องเลี้ยงผึ้งช่วยผสมเกสรลำไยไหม
ไม่บังคับ แต่ช่วยให้ติดผลดีขึ้น เพราะดอกลำไยพึ่งแมลงผสม การนำรังผึ้งมาวางช่วงดอกบานเป็นแนวทางที่ชาวสวนจำนวนมากใช้ ควรประสานกับผู้เลี้ยงผึ้งก่อนวางแผนการพ่นสาร
ควรให้น้ำมากเมื่อลำไยแทงช่อหรือไม่
ไม่ควรให้มากทันที ให้เริ่มน้อยแล้วเพิ่มทีละน้อยจนสม่ำเสมอ น้ำมากทันทีทำให้ช่อเปลี่ยนเป็นยอดอ่อน ส่วนน้ำขาดทำให้ช่อแห้ง
ทำไมต้องจดวันที่ดอกบาน 50%
เพราะอายุผลของลำไยนับจากวันดอกบาน ราว 6 เดือนจึงเก็บเกี่ยวได้ การจดวันทำให้วางแผนคนเก็บ ปุ๋ยโพแทสเซียมก่อนเก็บ และตลาดล่วงหน้าได้แม่นกว่าการประมาณจากเดือน
ศัพท์ที่ใช้ในหน้านี้
- แทงช่อ
- ระยะที่ตาดอกยืดออกเป็นช่อดอกที่ปลายยอด
- ดอกบาน 50%
- วันที่ดอกบานราวครึ่งหนึ่งของทรงพุ่ม ใช้เป็นวันที่ 0 สำหรับนับอายุผล
- แมลงผสมเกสร
- แมลงอย่างผึ้งที่ช่วยพาละอองเกสรระหว่างดอก ทำให้ดอกติดผล
อ่านต่อและเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
ประวัติการปรับปรุงเนื้อหา · อัปเดตล่าสุด 11 ตุลาคม 2569
- — เผยแพร่ฉบับแรก