ชักนำลำไยออกดอก: พักต้นในฤดู ราดสารนอกฤดู และสัญญาณที่ต้องรอ

ในฤดู: ใบแก่ + อากาศเย็น + คุมน้ำ

ลำไยต้องการอากาศเย็นช่วงหนึ่งเพื่อสร้างตาดอก โดยทั่วไปอุณหภูมิราว 10-20 องศาเซลเซียส นาน 1-2 เดือนก่อนออกดอก ปีที่หนาวช้าหรือหนาวน้อยออกดอกน้อยและเลื่อน ชาวสวนจึงทำสองอย่างคือให้ใบชุดสุดท้ายแก่ก่อนอากาศเย็นมาถึง และลดหรืองดน้ำช่วงนั้นเพื่อให้ต้นพักตัวและสะสมอาหาร

• เสริมฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมทางดินและทางใบ ลดไนโตรเจน
• งดหรือลดน้ำให้ต้นพักตัวในช่วงใบแก่ แล้วเริ่มให้น้ำเล็กน้อยเมื่อเห็นช่อแทง
• ไม่ให้ใบอ่อนแตกแทรก เพราะใบอ่อนยับยั้งการออกดอก

นอกฤดู: ราดสารเมื่อใบแก่พร้อม

ลำไยนอกฤดูใช้สารโพแทสเซียมคลอเรตกระตุ้นให้ต้นที่ใบแก่ออกดอกโดยไม่ต้องรอความหนาว วิธีที่นิยมคือราดลงดินรอบทรงพุ่ม ปริมาณขึ้นกับชนิดสาร ขนาดทรงพุ่ม อายุต้น และเนื้อดิน จึงไม่ใส่อัตราในหน้านี้ ให้ปฏิบัติตามฉลากและคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรในพื้นที่

• เตรียมต้น: ทำความสะอาดทรงพุ่ม กำจัดวัชพืช กวาดวัสดุคลุมดินออก ถ้าดินแห้งให้รดน้ำให้ชุ่มก่อนราดหนึ่งวัน
• หลังราด: ให้น้ำให้ดินชุ่มต่อเนื่องตามคำแนะนำจนต้นแทงช่อ
• เวลาที่รอ: ทั่วไปราว 20-35 วัน ช่วงฝนชุกอาจยืดถึงราว 4-7 สัปดาห์
• เดือนที่ราด: เลือกจากเดือนเก็บที่ต้องการดู ตารางราดสารเดือนไหน เก็บเดือนไหน

เดือนที่ราดมีผลต่อการออกดอก

งานทดลองที่เปรียบเทียบเดือนพบว่าราดช่วงอากาศเย็นและแล้ง ต้นออกดอกเฉลี่ยราว 8 ใน 10 ต้น ส่วนเดือนที่ฝนหนักเหลือราว 4 ใน 10 ต้น เพราะฝนชะสารจากบริเวณราก ทำให้ความเข้มข้นลดลง และใบอ่อนแตกแทรกหลังราดง่าย ชาวสวนภาคตะวันออกที่ต้องราดช่วงฝนเพื่อเก็บให้ตรงตลาดต้นปี บางรายต้องทำซ้ำหลายครั้งและมีต้นทุนช่วงชักนำดอกสูงกว่าปกติ

• ราดช่วงที่ฝนตกหนักจะให้ผลแปรปรวน ควรเตรียมต้นให้ใบแก่พร้อมจริงและวางแผนต้นทุนเผื่อ
• ถ้าฝนตกหนักทันทีหลังราด ติดตามตาดอกและยอดอ่อน แล้วปรึกษาเจ้าหน้าที่เรื่องแนวทางเสริม ไม่ราดซ้ำเองโดยไม่ทราบอัตราและผลข้างเคียง
• ไม่ราดซ้อนช่วงที่ลำไยออกดอกตามธรรมชาติ ซึ่งเป็นช่วงธันวาคมถึงมกราคมในหลายพื้นที่

สัญญาณและขั้นต่อไป

เมื่อเห็นตุ่มตาดอกที่ปลายยอดและช่อเริ่มยืด แสดงว่าชักนำสำเร็จ ให้จดวันที่ช่อแทงครั้งแรกและวันที่ดอกบาน 50% ไว้ แล้วไปต่อที่ แทงช่อและดอกบาน ถ้ายอดอ่อนโผล่แทนช่อดอก ให้เฝ้าดูและปรึกษาเจ้าหน้าที่ก่อนตัดสินใจทำซ้ำ

คำถามที่พบบ่อย

ศัพท์ที่ใช้ในหน้านี้

ชักนำดอก

การทำให้ต้นที่พร้อมแล้วออกดอก เช่น พักต้นรอความหนาวในฤดู หรือราดสารกระตุ้นนอกฤดู

ราดสาร

การใส่สารโพแทสเซียมคลอเรตลงดินรอบทรงพุ่มเพื่อกระตุ้นการออกดอกของลำไยนอกฤดู

ตาดอก

ตุ่มที่ปลายยอดซึ่งจะยืดเป็นช่อดอก เห็นได้ก่อนช่อแทงเต็มที่