สรุปสั้นๆ
- ทำ ทันทีหลังตัดผลหมด ไม่รอ เพราะทุกวันที่ต้นพักช้าลง ใบอ่อนชุดแรกก็ช้าตามไปด้วย
- ตัดแต่งกิ่ง แห้ง หัก เป็นโรค และกิ่งกระโดง ให้ทรงพุ่มโปร่ง แสงและยาเข้าถึงง่าย และคุมความสูงให้ดูแลได้
- ใส่ปุ๋ยหลังตัดแต่งกิ่ง ไม่ใช่ก่อน เน้นปุ๋ยคอกและปุ๋ยบำรุงต้นเพื่อเตรียมให้แตกใบอ่อน
- ช่วงนี้เป็นช่วงที่ต้อง สำรวจต้นเป็นโรค (รากเน่าโคนเน่า ด้วงเจาะลำต้น) และตรวจว่าระบบน้ำพร้อมใช้งานก่อนเข้ารอบถัดไป
เป้าหมายของช่วงหลังเก็บเกี่ยว
ผลทุเรียนใช้อาหารสะสมของต้นไปมาก หลังตัดผลหมดต้นอยู่ในสภาพที่ต้องฟื้น เป้าหมายของช่วงนี้มีสามอย่างคือ ให้ทรงพุ่มโปร่งและควบคุมความสูงได้ ให้ดินและรากพร้อมสร้างใบอ่อน และให้รู้ว่าต้นไหนมีโรคหรือแมลงเจาะลำต้นก่อนที่จะลุกลามเข้าสู่รอบหน้า
ตัดแต่งกิ่ง: ตัดอะไร เหลืออะไร
- ตัด: กิ่งแห้ง กิ่งหัก กิ่งที่เป็นโรค กิ่งกระโดงที่แย่งอาหารและบังแสงในทรงพุ่ม
- เหลือ: กิ่งสมบูรณ์ที่ทอดแนวกว้างและกระจายรอบต้น เพื่อให้ทรงพุ่มโปร่งและแสงเข้าถึงใต้ร่ม
- ความสูง: คุมให้ดูแลและพ่นได้สะดวก แนวทางทั่วไปคุมไว้ราว 6-8 เมตร
- เก็บเชือกโยงกิ่ง ที่ใช้รับน้ำหนักผลรุ่นก่อนซึ่งไม่ได้ใช้แล้ว เพื่อไม่ให้รัดกิ่งหรือเป็นที่สะสมเชื้อโรค
ดินและปุ๋ยบำรุงต้น
ลำดับที่แนะนำคือ ตัดแต่งกิ่งก่อน กำจัดวัชพืชใต้ทรงพุ่ม แล้วจึงใส่ปุ๋ย โดยใส่ปุ๋ยคอกก่อนและตามด้วยปุ๋ยเคมี ทิศทางธาตุอาหารช่วงนี้คือเน้นไนโตรเจนและอินทรียวัตถุเพื่อเตรียมสร้างใบอ่อน ยังไม่ใช่ช่วงเร่งฟอสฟอรัส-โพแทสเซียมแบบก่อนออกดอก
- ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยอินทรีย์ช่วยโครงสร้างดินและความชื้น ใส่ให้ทั่วใต้ทรงพุ่ม
- ปุ๋ยเคมีบำรุงต้น ใช้เครื่องมือ ผสมปุ๋ยทุเรียนช่วงฟื้นต้นหลังเก็บเกี่ยว คำนวณตามสูตรและแม่ปุ๋ยที่มี
- ถ้าเคยตรวจดินหรือใบ ให้ปรับตามผลตรวจ ดินกรดจัดควรแก้ด้วยปูนตามผลวิเคราะห์ก่อนเพิ่มปุ๋ย
สำรวจต้นและระบบน้ำ
- ต้นที่เสี่ยงโรค: ใบเหลืองเป็นกิ่งๆ เปลือกโคนต้นฉ่ำน้ำหรือแตกยางไหล รากฝอยเปื่อยเป็นสีน้ำตาล ถ้าพบให้จัดการทันทีตามคำแนะนำ ไม่รอให้ลุกลาม
- แมลงเจาะลำต้น: หาขุยไม้หรือมูลหนอนเป็นกระจุกที่ลำต้นและกิ่งใหญ่ โดยเฉพาะต้นที่เคยถูกทำลาย
- ระบบน้ำ: ตรวจท่อ หัวจ่าย และปั๊มให้พร้อมก่อนเข้ารอบถัดไป เพราะต่อจากนี้ต้องคุมน้ำให้ตรงจังหวะ
- ร่องระบายน้ำ: เปิดทางให้น้ำฝนไหลออก ไม่ปล่อยแอ่งน้ำขังใต้ทรงพุ่ม
เห็นอาการผิดปกติของโรคหรือแมลงแล้วไม่แน่ใจ ดูตารางโรคและแมลงรายระยะในหน้า ภาพรวมปฏิทินทุเรียน และถามเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรในพื้นที่ก่อนเลือกสาร
ต่อไปคือช่วงอะไร
เมื่อตัดแต่งและใส่ปุ๋ยเสร็จ ต้นจะเริ่มแตกใบอ่อน ไปต่อที่ ใบอ่อนและสะสมอาหาร เดือนที่ช่วงนี้มักตรงของแต่ละภาคดูได้ในหน้าภาค ( ตะวันออก, ใต้, เหนือตอนล่าง )
คำถามที่พบบ่อย
หลังเก็บเกี่ยวทุเรียนควรตัดแต่งกิ่งทันทีเลยไหม
ควรทำทันทีหรือภายในไม่กี่สัปดาห์หลังตัดผลหมด เพราะการตัดแต่งและใส่ปุ๋ยเป็นสิ่งที่กระตุ้นให้ต้นแตกใบอ่อน ถ้าทิ้งไว้นานใบอ่อนชุดแรกอาจช้าลงและเลื่อนช่วงออกดอกตามไปด้วย
ควรคุมความสูงของต้นทุเรียนไว้ที่เท่าไร
ขึ้นกับความสะดวกในการพ่น ตัดแต่ง และเก็บเกี่ยว แนวทางทั่วไปคุมไว้ราว 6-8 เมตร ต้นที่สูงมากพ่นยาและตัดแต่งยาก
ใส่ปุ๋ยก่อนหรือหลังตัดแต่งกิ่งดีกว่า
หลังตัดแต่ง เพราะปุ๋ยจะถูกต้นใช้สร้างใบอ่อนจากกิ่งที่เหลือ และได้กำจัดวัชพืชใต้ทรงพุ่มก่อนใส่ ทำให้ปุ๋ยถึงรากมากกว่า
ทำไมต้องสำรวจโรคและแมลงเจาะลำต้นตอนนี้
เพราะต้นพ้นภาระผลแล้วจัดการได้เต็มที่ และก่อนเข้ารอบใบอ่อน ต้นที่มีโรคราก-โคนจะอ่อนแอลง ถ้าปล่อยให้ลุกลามในช่วงฝนจะเสียต้นได้ ส่วนแมลงเจาะลำต้นถ้าไม่จัดการจะทำลายกิ่งหลักต่อเนื่อง
ศัพท์ที่ใช้ในหน้านี้
- ทรงพุ่ม
- รูปร่างและขนาดของกิ่งใบทั้งต้นที่แผ่คลุมเหนือดิน ใช้เป็นฐานคำนวณปริมาณปุ๋ยต่อต้นได้
- กิ่งกระโดง
- กิ่งที่แทงพุ่งตั้งขึ้นจากกิ่งหลักหรือลำต้น โตเร็วแต่ไม่ออกผลดี และแย่งอาหารกิ่งอื่น
- การทำโคน
- การถากวัชพืชใต้ทรงพุ่มแล้วพูนดินเป็นหลังเต่าก่อนใส่ปุ๋ย ใช้กับต้นทุเรียนที่ยังเล็ก
อ่านต่อและเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
ประวัติการปรับปรุงเนื้อหา · อัปเดตล่าสุด 9 ตุลาคม 2569
- — เผยแพร่ฉบับแรก