มะม่วงนอกฤดูผลิตได้เดือนไหน ช่วงหนาวและแล้งเสี่ยงอย่างไร

ผลิตได้เดือนไหน

การพัฒนาเทคโนโลยีทำให้มะม่วงนอกฤดูของไทยเก็บเกี่ยวได้ราว 8 เดือนต่อปี คือตั้งแต่พฤศจิกายนถึงมิถุนายน แต่ผู้ส่งออกหาผลผลิตคุณภาพส่งออกได้ราว 6 เดือน คือพฤศจิกายนถึงเมษายนเท่านั้น ขณะที่ตลาดปลายทางต้องการผลผลิตต่อเนื่องทั้งปี จึงยังมีช่วงขาดผลผลิตที่พัฒนาต่อได้

เมื่อนับย้อนจากช่วงเก็บเกี่ยว ดอกควรบานราวกรกฎาคมถึงธันวาคม และราดสารราวมิถุนายนถึงพฤศจิกายน ตัดแต่งกิ่งต้องทำก่อนหน้านั้นอีกราว 1-1.5 เดือน ช่วงเดือนเหล่านี้เป็นกรอบรวมของทุกรุ่น สวนของคุณมีรุ่นเดียวหรือหลายรุ่นก็ขยับตามวันตัดแต่งกิ่งของแต่ละรุ่น

• เก็บพฤศจิกายนถึงเมษายน: ช่วงที่ตลาดส่งออกรับผลผลิตคุณภาพ ต้องควบคุมผิวผลและแมลงวันผลไม้ตามเกณฑ์ผู้รับซื้อ
• เก็บพฤษภาคมถึงมิถุนายน: เป็นช่วงต่อกับมะม่วงในฤดู ผลผลิตในตลาดเริ่มมากและส่งออกยากขึ้น ควรเล็งตลาดในประเทศ
• ช่วงกรกฎาคมถึงตุลาคม: ไม่พบข้อมูลว่าผลิตนอกฤดูให้เก็บช่วงนี้ได้ผลดี ควรปรึกษาผู้มีประสบการณ์ในพื้นที่ก่อนวางแผน

ช่วงหนาวจัด: ไม่ควรให้ดอกบาน

มะม่วงที่ออกดอกช่วงอากาศหนาวเย็นจัดยาวนาน ตั้งแต่ปลายเดือนพฤศจิกายนจนถึงปลายเดือนมกราคม มีสัดส่วนดอกตัวผู้สูงและดอกสมบูรณ์เพศต่ำ ผลที่ติดจึงน้อย เป็นเหตุผลที่ชาวสวนต้องบังคับให้ออกดอกต่างจากช่วงปกติและเลือกเดือนให้ดอกบานเลี่ยงช่วงนี้

• เครื่องมือของเราจะเตือนเมื่อช่วงที่ดอกควรบานตรงกับปลายพฤศจิกายนถึงปลายมกราคม
• ถ้าต้องเก็บช่วงต้นปีให้ทันตลาด ให้เล็งให้ดอกบานก่อนหนาวจัดหรือหลังหนาวจัดผ่านไป
• ปีที่หนาวมาเร็วหรือยาวผิดปกติ ให้เลื่อนวันราดสารรุ่นถัดไปตามสภาพจริง

แล้งจัด: ความเสี่ยงใหญ่ของนอกฤดู

การผลิตนอกฤดูเป็นการบังคับต้นให้ทำงานหนักในช่วงที่ปกติต้นพัก จึงต้องการน้ำสม่ำเสมอตลอดวงจร มีรายงานปีที่แล้งจัดในรอบหลายสิบปี แปลงมะม่วงนอกฤดูในบางพื้นที่เสียหายหนักหรือตายเกือบทั้งแปลง ผู้ที่ไม่มีแหล่งน้ำสำรองจึงเสี่ยงมาก

• ประเมินปริมาณน้ำสำรองของสวนให้ครอบคลุมตลอดวงจรราว 6 เดือน ไม่ใช่เฉพาะช่วงราดสาร
• ถ้าฤดูฝนมาช้าหรือฝนทิ้งช่วง ให้ชะลอรุ่นที่ยังไม่ราดสารหรือลดจำนวนต้นที่ทำ
• ต้นที่ขาดน้ำช่วงติดผลเล็กผลร่วงมาก ควรให้น้ำรุ่นที่ติดผลก่อนรุ่นอื่น

วิธีวางเดือนราดสารโดยไม่เสียต้นทุนเปล่า

• เลือกเดือนที่อยากเก็บเกี่ยวก่อน แล้วนับย้อน ดอกบานถึงเก็บราว 95-125 วัน ราดสารถึงดอกบานราว 30-75 วัน ตัดแต่งกิ่งก่อนราดราว 30-45 วัน
• ตรวจว่าช่วงดอกบานไม่ตรงหนาวจัดปลายพฤศจิกายนถึงปลายมกราคม
• เผื่อเวลาอย่างน้อยครึ่งเดือนทั้งสองด้านสำหรับคนเก็บ คัดบรรจุ และขนส่ง
• ตรวจเงื่อนไขของผู้รับซื้อปลายทางเรื่องสารตกค้างและแมลงวันผลไม้ก่อนวางแผน ผลส่งออกบางตลาดต้องผ่านขั้นตอนฆ่าแมลงวันผลไม้ก่อนส่ง

ใช้ ปฏิทินสวนมะม่วงของฉัน ในโหมดวางแผนย้อนกลับ ใส่วันที่อยากเก็บ แล้วดูช่วงที่ควรราดสารและช่วงที่ดอกควรบาน

ต่อไป

รายละเอียดของขั้นชักนำดอกอยู่ในหน้า ชักนำออกดอก ภาพรวมทุกระยะอยู่ใน ปฏิทินดูแลมะม่วง และคำนวณกำไรขาดทุนก่อนลงทุนได้ที่ รู้กำไรขาดทุนก่อนปลูกมะม่วง

คำถามที่พบบ่อย

ศัพท์ที่ใช้ในหน้านี้

ดอกตัวผู้

ดอกที่มีเกสรตัวผู้อย่างเดียวและไม่ติดผล ถ้าสัดส่วนสูงผลที่ติดจะน้อย

ดอกสมบูรณ์เพศ

ดอกที่มีทั้งเกสรตัวผู้และตัวเมีย ติดผลได้ เป็นดอกที่ต้องการให้มีมาก

ผลผลิตส่งออก

ผลที่ผิวและขนาดผ่านเกณฑ์ผู้รับซื้อปลายทาง และปลอดแมลงวันผลไม้และสารตกค้างตามที่ตลาดกำหนด