สรุปสั้นๆ
- เครื่องมือรวมเงินลงทุนทุกรายการ (ที่ดิน พื้นลาน เครื่องชั่ง เครื่องวัดแป้ง รถตัก โกดัง ที่พักคนงาน) บวกเงินทุนหมุนเวียนถ้าซื้อมาขายต่อ แล้วเทียบกับกำไรสุทธิต่อปี
- ที่ค่าตั้งต้น (ลงทุนรวม 10,664,000 บาท รับซื้อวันละ 20,000 กก. 6,000,000 กก.ต่อปี ส่วนต่าง 0.25 บาทต่อ กก.) รายได้ราว 1,500,000 บาทต่อปี
- แต่ค่าตั้งต้นของค่าแรง ค่าไฟและน้ำมัน และค่าซ่อมเป็นศูนย์ ผลที่เห็น (คืนทุนราว 7.1 ปี) จึงดีกว่าความเป็นจริง ต้องใส่ต้นทุนเหล่านี้เองก่อนอ่านผล
- ตัวอย่างใส่ค่าแรงเพียง 600,000 บาทต่อปี ปีคืนทุนก็ยืดเป็นราว 11.8 ปี เพราะส่วนต่างหลังหักต้นทุนเหลือไม่มาก
- ส่วนต่างราคาเป็นตัวแปรที่ไวที่สุด ราคาซื้อขายต่างกันเพียงไม่กี่สตางค์เมื่อคูณหลายล้านกิโลกรัมต่อปีก็เป็นเงินหลักแสน ค่าทั้งหมดเป็นค่าสมมติ ให้แทนด้วยตัวเลขในพื้นที่ของคุณ
ทำไมลานมันต้องคิดหลายรายการ
ลานมันสำปะหลังเป็นกิจการที่ต้องมีทั้งที่ดิน พื้นลานที่รับน้ำหนักรถบรรทุกได้ เครื่องชั่งรถ รถตักสำหรับเกลี่ยและขนถ่าย และบางแห่งมีโกดังกับที่พักคนงาน เงินลงทุนรวมจึงหลายล้านบาท แต่ละรายการมีราคาต่างกันตามพื้นที่และสภาพ จึงต้องกรอกทีละรายการ
ส่วนรายได้ ลานซื้อมันสดจากเกษตรกรแล้วขายต่อให้โรงงานด้วยส่วนต่างที่เล็กมากต่อกิโลกรัม กำไรจึงมาจากปริมาณที่รับซื้อได้ทั้งปี เครื่องมือแยกโหมดซื้อมาขายต่อ (มีเงินทุนหมุนเวียน) ออกจากโหมดรับจ้างตากหรือฝากเก็บ (ไม่ต้องซื้อมัน)
ระบบคิดอย่างไร
- ค่าแรง ค่าไฟและน้ำมัน และค่าซ่อมในเครื่องมือเริ่มที่ศูนย์ เพราะแต่ละลานต่างกันมาก ผู้ใช้ต้องกรอกเอง
ตัวอย่างใช้งานทีละขั้น (ค่าตั้งต้นของเครื่องมือ)
ตัวอย่างลาน 5 ไร่ รับซื้อวันละ 20,000 กก. ปีละ 300 วัน ซื้อกิโลกรัมละ 2.35 ขายต่อ 2.60 บาท (ค่าสมมติทั้งหมด)
- ลงทุนคงที่ = ที่ดิน 1,500,000 + พื้นลาน 3,500,000 + เครื่องชั่ง 600,000 + รถตัก 2,000,000 + โกดัง 2,735,000 = 10,335,000 บาท
- เงินทุนหมุนเวียน = 20,000 × 2.35 × 7 วัน = 329,000 บาท ลงทุนรวม = 10,664,000 บาท
- ปริมาณต่อปี = 20,000 × 300 = 6,000,000 กก. รายได้ = 6,000,000 × 0.25 = 1,500,000 บาทต่อปี
- ถ้ายังไม่ใส่ต้นทุนดำเนินงาน กำไร = 1,500,000 บาท ปีคืนทุน = 10,664,000 ÷ 1,500,000 = 7.1 ปี (ตัวเลขนี้ยังดีเกินจริงเพราะไม่มีค่าแรงและค่าไฟ)
ใส่ตัวเลขของคุณที่ เครื่องมือจุดคุ้มทุนลานมันสำปะหลัง ถ้าอยากรู้ว่าลานใกล้คุณให้ราคาตรงกับเชื้อแป้งหรือไม่ ดู เช็คราคามันสำปะหลังตามเชื้อแป้ง
อะไรกระทบปีคืนทุนมากที่สุด
| ส่วนต่าง (บาท/กก.) | รายได้ต่อปี (บาท) | กำไรสุทธิต่อปี (บาท) | ปีคืนทุน |
|---|---|---|---|
| 0.10 | 600,000 | 600,000 | 17.8 ปี |
| 0.15 | 900,000 | 900,000 | 11.8 ปี |
| 0.25 | 1,500,000 | 1,500,000 | 7.1 ปี |
| 0.40 | 2,400,000 | 2,400,000 | 4.4 ปี |
ส่วนต่างเปลี่ยนทุก 0.05 บาทต่อกิโลกรัม รายได้เปลี่ยน 300,000 บาทต่อปี ที่ส่วนต่าง 0.10 บาทต่อ กก. ปีคืนทุนยาวเกือบเท่าอายุใช้งาน
| ต้นทุนดำเนินงาน (บาท/ปี) | กำไรสุทธิต่อปี (บาท) | ปีคืนทุน |
|---|---|---|
| 0 | 1,500,000 | 7.1 ปี |
| 300,000 | 1,200,000 | 8.9 ปี |
| 600,000 | 900,000 | 11.8 ปี |
| 900,000 | 600,000 | 17.8 ปี |
| 1,500,000 | 0 | ขาดทุน |
ต้นทุนดำเนินงานที่ใส่ในตารางเป็นก้อนรวมของค่าแรง ไฟ น้ำมัน และซ่อม ลานจริงหลายแห่งมีก้อนนี้สูงกว่าที่คิด ลองใส่ให้หลายระดับ
| ค่าบริการ (บาท/กก.) | รายได้ต่อปี (บาท) | กำไรสุทธิต่อปี (บาท) | ปีคืนทุน |
|---|---|---|---|
| 0.10 | 600,000 | 600,000 | 17.2 ปี |
| 0.15 | 900,000 | 900,000 | 11.5 ปี |
| 0.20 | 1,200,000 | 1,200,000 | 8.6 ปี |
โหมดรับจ้างไม่มีเงินทุนหมุนเวียนและไม่เสี่ยงราคามัน แต่รายได้ต่อกิโลกรัมน้อยกว่า ปีคืนทุนจึงยาวกว่าถ้าปริมาณเท่ากัน
ใช้ให้ได้ประโยชน์
- ใส่ต้นทุนดำเนินงานให้ครบก่อนอ่านผล ทั้งค่าแรง ค่าไฟและน้ำมันรถตัก และค่าซ่อม เพราะค่าตั้งต้นเป็นศูนย์
- ใช้ส่วนต่างราคาที่คุณต่อรองได้จริง จากลานและโรงงานในพื้นที่ ไม่ใช่ส่วนต่างสูงสุดที่เคยเห็น
- ใส่ปริมาณรับซื้อต่อวันแบบระมัดระวัง ปริมาณช่วงฤดูเก็บเกี่ยวกับนอกฤดูต่างกันมาก ควรเฉลี่ยทั้งปี
- เลือกรายการลงทุนเท่าที่จำเป็น เช่นรถตักสภาพดีหรือรถตักราคาถูก โกดังขนาดไหน ดูผลต่อปีคืนทุนทีละรายการ
- ลองทั้งสองโหมด เพื่อเทียบความเสี่ยงและเงินทุนหมุนเวียนที่ต้องมี
ข้อสมมติและข้อจำกัด
- ค่าตั้งต้นทั้งหมดเป็นค่าสมมติเพื่อสาธิต ไม่ใช่ราคาที่ดิน ราคามัน หรือต้นทุนจริงของพื้นที่ใด
- ค่าตั้งต้นของค่าแรง ค่าไฟและน้ำมัน และค่าซ่อมเป็นศูนย์ ผลที่ได้จึงดีเกินจริงจนกว่าผู้ใช้จะกรอกเอง
- คิดว่าปริมาณรับซื้อและส่วนต่างราคาเท่าเดิมทุกวันตลอดปี ไม่ได้คิดสต็อกค้าง ความชื้น หรือหักน้ำหนัก
- ไม่รวมใบอนุญาต ภาษี ดอกเบี้ย ค่าเสื่อมราคา และความเสี่ยงที่ลูกค้าไม่จ่ายหรือโรงงานไม่รับ
- คู่มือนี้เป็นคู่มือการใช้เครื่องมือ ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงินหรืองานวิชาการเต็มรูป เนื้อหาเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจ
ที่มาของข้อมูลและวิธีทำคู่มือนี้
- อธิบายจากระบบของเครื่องมือ ตัวเลขในตารางและตัวอย่างคำนวณสดจากเอนจินเดียวกับเครื่องมือ และตรวจซ้ำด้วยสูตรเขียนแยก
- ค่าตั้งต้นเป็นสมมติฐานของเครื่องมือที่รวบรวมตอนสร้าง ไม่อ้างเป็นข้อมูลยืนยัน
- จัดทำโดยกองบรรณาธิการฟาร์มเกษตร หากพบข้อมูลคลาดเคลื่อนแจ้งได้ตามช่องทางในหน้านโยบายบรรณาธิการ
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมค่าตั้งต้นของค่าแรงและค่าไฟเป็นศูนย์?
เพราะต้นทุนดำเนินงานของลานแต่ละแห่งต่างกันมาก เช่นจำนวนคนงาน ขนาดรถตัก และค่าไฟ จึงไม่ตั้งตัวเลขกลางที่อาจทำให้เข้าใจผิด ผู้ใช้ต้องกรอกเองก่อนอ่านปีคืนทุน ตัวอย่างค่าตั้งต้นที่ยังไม่ใส่คืนทุนราว 7.1 ปีจึงดีเกินจริง
เงินทุนหมุนเวียนในโหมดซื้อมาขายต่อคืออะไร?
คือเงินที่จมอยู่กับมันที่ซื้อมาแล้วยังขายไม่ได้ คิดจากกิโลกรัมต่อวัน × ราคาซื้อ × จำนวนวันที่เงินจม ที่ค่าตั้งต้นราว 329,000 บาท ถ้าเก็บมันไว้นานขึ้นเงินจมมากขึ้น
รับจ้างตากหรือฝากเก็บต่างจากซื้อมาขายต่ออย่างไร?
ไม่ได้เป็นเจ้าของมัน จึงไม่ต้องมีเงินทุนหมุนเวียนและไม่เสี่ยงราคามันตก รายได้คือค่าบริการต่อกิโลกรัมที่ตกลงกับลูกค้า ตารางผลของค่าบริการแสดงตัวอย่างที่ค่าบริการต่างกัน
ส่วนต่างราคา 0.25 บาทต่อ กก. จริงหรือ?
เป็นค่าสมมติของเครื่องมือเพื่อสาธิต ส่วนต่างจริงของแต่ละลานขึ้นกับราคาโรงงาน ค่าขนส่ง และการต่อรอง ควรใช้ราคาซื้อและขายจริงในพื้นที่ของคุณ เพราะส่วนต่างเปลี่ยนทีละสตางค์ก็กระทบกำไรเป็นแสนบาท
ควรสร้างโกดังและที่พักคนงานด้วยไหม?
เป็นตัวเลือกที่ผู้ใช้กรอกเอง ลองเปรียบเทียบปีคืนทุนที่มีและไม่มีรายการนั้น เพื่อดูว่าส่วนที่เพิ่มคุ้มกับรายได้ที่คาดหรือไม่
ศัพท์ที่ใช้ในคู่มือนี้
- ลานมัน
- ลานรับซื้อมันสำปะหลังสดจากเกษตรกรเพื่อขายต่อหรือเก็บตาก
- ส่วนต่างราคา
- ราคาขายต่อกิโลกรัมลบราคารับซื้อต่อกิโลกรัม เป็นรายได้หลักของลานแบบซื้อมาขายต่อ
- เงินทุนหมุนเวียน
- เงินที่จมอยู่กับสินค้าตั้งแต่ซื้อจนขายได้
- ต้นทุนดำเนินงาน
- ค่าแรง ค่าไฟและน้ำมัน ค่าซ่อมต่อปี ที่ต้องจ่ายเพื่อให้ลานทำงานได้
เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
ประวัติการปรับปรุงเนื้อหา · อัปเดตล่าสุด 7 ตุลาคม 2569
- — เผยแพร่ครั้งแรก (รูปแบบคู่มือการใช้เครื่องมือ)