สรุปสั้นๆ
- เครื่องมือเทียบ 2 วิธีที่หน่วยเดียวกัน คือ ต้นทุนรวมทั้งแปลง และต้นทุนต่อไร่ ของแรงงานกับรถเกี่ยว พร้อมเวลาที่ทำเสร็จ
- ที่ค่าตั้งต้น 10 ไร่ แรงงาน 3,000 บาท (ราว 300 บาทต่อไร่) ใช้เวลาราว 2.5 วัน ส่วนรถเกี่ยว 6,000 บาท (600 บาทต่อไร่) เสร็จราว 0.4 วัน
- รถเกี่ยวเร็วกว่ามาก แต่ที่ค่าตั้งต้นแพงกว่าแรงงานราว 3,000 บาท จึงต้องชั่งว่าความเร็วคุ้มกับส่วนต่างนี้หรือไม่
- ถ้าแรงงานทำให้ผลผลิตหล่นหายมากกว่ารถ ตัวเลขอาจกลับด้าน ตามตัวอย่าง (ผลผลิตสมมติ 600 กก./ไร่ ราคา 8 บาท/กก.) แรงงานต้องสูญเสียมากกว่ารถราว 6.25% ของผลผลิต รถจึงถูกกว่า
- ค่าทั้งหมดเป็นค่าสมมติของเครื่องมือ ให้แทนด้วยค่าจ้าง ค่าเช่า และผลผลิตที่ใช้จริงในพื้นที่ของคุณ
ทำไมเทียบค่าเช่ากับค่าแรงตรงๆ ไม่พอ
ค่าเช่ารถบอกเป็นบาทต่อไร่ ใครได้ยินก็เทียบได้ แต่ค่าแรงต้องคิดจากหลายอย่างรวมกัน ทั้งชั่วโมงงานต่อไร่ ค่าจ้างต่อวัน จำนวนคน และค่าอาหารที่เลี้ยงคนงานซึ่งนับตามจำนวนวันที่ต้องทำจริง เครื่องมือรวมให้เป็นต้นทุนต่อไร่ที่เทียบกับรถได้ตรงๆ
อีกเรื่องที่มักลืมคือเวลา รถเกี่ยวทำเสร็จในไม่กี่ชั่วโมง ถ้าฝนใกล้มาหรือราคาขึ้นลงเร็ว ความเร็วมีมูลค่าของมันเอง เครื่องมือแสดงทั้งจำนวนวันที่ใช้และต้นทุน เพื่อให้เห็นว่าจ่ายเพิ่มเท่าไรแลกกับเวลาที่ได้คืน
ระบบคิดอย่างไร
- ถ้าไม่กรอกผลผลิต ราคา และ % ส่วนต่าง เครื่องมือเทียบเฉพาะค่าใช้จ่ายตรงๆ เท่านั้น
ตัวอย่างใช้งานทีละขั้น (ค่าตั้งต้นของเครื่องมือ)
ตัวอย่างเก็บเกี่ยว 10 ไร่ ค่าจ้าง 300 บาทต่อวัน คนงาน 4 คน 8 ชั่วโมงต่อไร่ต่อคน ค่าเช่ารถ 600 บาทต่อไร่ (ค่าสมมติทั้งหมด)
- วันทำงานรวม = (10 × 8) ÷ 8 = 10 วันคน ถ้าใช้ 4 คนเสร็จใน 2.5 วัน
- ต้นทุนแรงงาน = 10 × 300 = 3,000 บาท (ราว 300 บาทต่อไร่)
- ต้นทุนรถเกี่ยว = 10 × 600 = 6,000 บาท ใช้เวลาราว 3.3 ชั่วโมง
- ส่วนต่าง = 6,000 − 3,000 = 3,000 บาท แรงงานถูกกว่า แต่รถเร็วกว่ามาก
ใส่ตัวเลขของคุณที่ เครื่องมือเทียบค่าจ้างเก็บเกี่ยวกับค่าเช่ารถเกี่ยว ถ้าคิดจะซื้อรถเกี่ยวมารับจ้างเอง ดู จุดคุ้มทุนรถเกี่ยวรับจ้าง
อะไรกระทบการตัดสินใจมากที่สุด
| ค่าเช่า (บาท/ไร่) | แรงงาน (บาท) | รถเกี่ยว (บาท) | ถูกกว่า |
|---|---|---|---|
| 300 | 3,000 | 3,000 | เท่ากัน |
| 450 | 3,000 | 4,500 | แรงงาน |
| 600 | 3,000 | 6,000 | แรงงาน |
| 800 | 3,000 | 8,000 | แรงงาน |
| 1,000 | 3,000 | 10,000 | แรงงาน |
ที่ค่าเช่าต่ำเท่าค่าแรงต่อไร่ (300 บาท) สองวิธีเท่ากัน ต่ำกว่านั้นรถถูกกว่า ค่าเช่าในแต่ละพื้นที่ต่างกันมาก จึงควรถามราคาจริงก่อนใส่
| สูญเสียต่างกัน (%) | มูลค่าสูญเสีย (บาท) | แรงงานรวมสูญเสีย (บาท) | ถูกกว่า |
|---|---|---|---|
| 0 | 0 | 3,000 | แรงงาน |
| 2 | 960 | 3,960 | แรงงาน |
| 4 | 1,920 | 4,920 | แรงงาน |
| 6 | 2,880 | 5,880 | แรงงาน |
| 8 | 3,840 | 6,840 | รถเกี่ยว |
ผลผลิตที่หล่นหายต่างกันเพียงไม่กี่เปอร์เซ็นต์ เมื่อคิดเป็นเงินก็ใกล้เคียงส่วนต่างค่าใช้จ่ายได้ ที่ค่าตั้งต้นจุดเท่ากันอยู่ที่ราว 6.25%
ใช้ให้ได้ประโยชน์
- ถามค่าเช่ารถจริงล่วงหน้า รวมค่าเดินทางเข้าแปลงถ้าคิดแยก แล้วใส่เป็นบาทต่อไร่
- ใช้ชั่วโมงงานต่อไร่จากประสบการณ์ของคนงานในพื้นที่ ข้าวล้มหรือแปลงแฉะใช้เวลามากกว่าปกติ
- ใส่ค่าอาหารที่เลี้ยงคนงานจริง ถ้ามีธรรมเนียมเลี้ยง เพราะนับตามจำนวนวันที่ทำ
- ลองใส่ผลผลิตและความสูญเสียส่วนต่าง แม้ไม่มีตัวเลขแน่ชัด ลองหลายค่าเพื่อดูว่าที่เท่าไรผลจึงกลับด้าน
- คิดมูลค่าเวลา ถ้าเก็บเกี่ยวเร็วช่วยขายได้ราคาดีหรือกันฝน ให้พิจารณาประกอบ แม้เครื่องมือไม่ได้ใส่เป็นตัวเงิน
ข้อสมมติและข้อจำกัด
- ค่าตั้งต้นทั้งหมดเป็นค่าสมมติเพื่อสาธิต ไม่ใช่ค่าจ้างหรือค่าเช่าจริงของพื้นที่ใด
- เครื่องมือไม่มีค่าตั้งต้นของความสูญเสียผลผลิต ให้ผู้ใช้ใส่เองถ้ามีข้อมูล ตัวเลข 600 กก. และ 8 บาทในคู่มือเป็นตัวอย่างเพื่ออธิบายเท่านั้น
- ไม่รวมค่าขนส่งผลผลิต ค่านวดหรือตากข้าวหลังเก็บเกี่ยว และค่าแรงเสริมหลังรถเกี่ยว
- สมมติทุกคนในทีมทำงานเต็มชั่วโมงเท่ากันและไม่มีวันหยุดกลางงาน
- คู่มือนี้เป็นคู่มือการใช้เครื่องมือ ไม่ใช่งานวิชาการเต็มรูปและไม่ได้ผ่านผู้เชี่ยวชาญภายนอก เนื้อหาเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจ
ที่มาของข้อมูลและวิธีทำคู่มือนี้
- อธิบายจากระบบของเครื่องมือ ตัวเลขในตารางและตัวอย่างคำนวณสดจากเอนจินเดียวกับเครื่องมือ และตรวจซ้ำด้วยสูตรเขียนแยก
- ค่าตั้งต้นเป็นสมมติฐานของเครื่องมือที่รวบรวมตอนสร้าง ไม่อ้างเป็นข้อมูลยืนยัน
- จัดทำโดยกองบรรณาธิการฟาร์มเกษตร หากพบข้อมูลคลาดเคลื่อนแจ้งได้ตามช่องทางในหน้านโยบายบรรณาธิการ
คำถามที่พบบ่อย
รถเกี่ยวถูกกว่าแรงงานเมื่อไร?
เมื่อค่าเช่าต่อไร่ต่ำกว่าต้นทุนแรงงานต่อไร่ ซึ่งที่ค่าตั้งต้นคือราว 300 บาท หรือเมื่อแรงงานทำให้ผลผลิตหล่นหายมากกว่ารถจนมูลค่าที่เสียไปรวมแล้วเกินส่วนต่างค่าใช้จ่าย
ถ้าจ้างคนเพิ่มจะถูกลงไหม?
ต้นทุนแรงงานรวมแทบไม่เปลี่ยนเพราะจ่ายตามวันทำงานรวม จ้างเพิ่มช่วยให้เสร็จเร็วขึ้นเท่านั้น (ตัวอย่างค่าตั้งต้น 4 คนเสร็จใน 2.5 วัน) ยกเว้นค่าอาหารที่นับตามจำนวนวัน
ค่าอาหารคนงานคิดอย่างไร?
คิดเป็นจำนวนคน × จำนวนวันที่ทำงานเสร็จ (ปัดขึ้นเป็นวันเต็ม) × ค่าอาหารต่อคนต่อวันที่ใส่ ตัวอย่างค่าตั้งต้นไม่ได้ใส่ค่าอาหาร ใส่เองถ้ามีธรรมเนียมเลี้ยง
ใช้กับพืชอื่นนอกจากข้าวได้ไหม?
ได้ ทุกช่องแก้ได้ ตัวอย่างในคู่มือใช้นาข้าว ถ้าเป็นพืชอื่นให้ใส่ชั่วโมงงานต่อไร่ ค่าเช่าเครื่อง และความเร็วเครื่องของพืชนั้น
ทำไมคู่มือนี้ไม่บอกว่าควรเลือกแบบไหน?
เพราะค่าแรง ค่าเช่า และความสูญเสียต่างกันตามพื้นที่และฤดูกาลมาก เครื่องมือช่วยคำนวณจากตัวเลขของคุณและแสดงจุดที่สองวิธีเท่ากัน การตัดสินใจสุดท้ายขึ้นกับเวลา ความพร้อมของรถ และความสะดวกของคุณด้วย
ศัพท์ที่ใช้ในคู่มือนี้
- วันคน
- งานของคนหนึ่งคนหนึ่งวัน ใช้วัดปริมาณแรงงานรวม
- ค่าเช่าต่อไร่
- ราคาที่เจ้าของรถเกี่ยวคิดต่อพื้นที่หนึ่งไร่
- ความสูญเสียส่วนต่าง
- ส่วนของผลผลิตที่หล่นหายต่างกันระหว่างสองวิธี คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของผลผลิต
- ต้นทุนรวมที่แท้จริง
- ค่าใช้จ่ายตรงรวมมูลค่าผลผลิตส่วนต่างที่สูญเสียของวิธีนั้น
เครื่องมือที่เกี่ยวข้อง
ประวัติการปรับปรุงเนื้อหา · อัปเดตล่าสุด 7 ตุลาคม 2569
- — เผยแพร่ครั้งแรก (รูปแบบคู่มือการใช้เครื่องมือ)